Cet ouvrage fait partie de la bibliothèque YouScribe
Obtenez un accès à la bibliothèque pour le lire en ligne
En savoir plus

Innowacje w Europie

De
32 pages
ISSN 1830-303Xw EuropieMetale ci ężkieUtrzymanie konkurencyjności Europy w branży metalowej Europejski Raport na temat Innowacyjności Różne metody wspierania klastrów Biuletyn informacyjny IRCKomisja EuropejskaDYREKCJA GENERALNA DS. PRZEDSIĘBIORSTW I PRZEMYSŁUENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 1ENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 1 33/2/07 12:25:24 PM/2/07 12:25:24 PMMarzec 2007Spis treści Podejmowanie inicjatywyStrategia Lizbońska: Państwa członkowskie czynią postępy 3Klastry są postrzegane jako kluczowy czynnik wspierania innowacji poprzez TEMAT MIESIĄCA: Różnorodność klastrów 5kojarzenie świata przemysłu i nauki, a także pomoc udzielaną głównie małym TEMAT MIESIĄCA: „Ciekawe czasy” firmom, które w przeciwnym razie nie byłyby w stanie z niej korzystać. Z drugiej dla europejskiego przemysłu metalowego 9strony, politycy doskonale wiedzą, że nie istnieje magiczny sposób budowy BIULETYN INFORMACYJNY IRC 13 silnych klastrów w ich regionach, w związku z czym interwencja „odgórna” powinna być bardzo precyzyjna i odpowiednio wyważona. Ponieważ ilość metod • TTT: Nowe narzędzia do międzynarodowej współpracy 14 wspierania klastrów przez władze publiczne – lokalne, regionalne czy krajowe – niemal dorównuje ilości dobrze prosperujących klastrów w Europie, kluczem • Wspólny przepis na zwycięstwo ośrodków IRC 16dla polityków powinno być korzystanie z doświadczenia innych.
Voir plus Voir moins

Vous aimerez aussi

ISSN 1830-303X
w Europie
Metale
ci ężkie
Utrzymanie konkurencyjności
Europy w branży metalowej
Europejski Raport na temat Innowacyjności
Różne metody wspierania klastrów
Biuletyn informacyjny IRC
Komisja Europejska
DYREKCJA GENERALNA DS. PRZEDSIĘBIORSTW I PRZEMYSŁU
ENENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 1T 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 1 3/2/07 12:25:24 PM3/2/07 12:25:24 PM
Marzec 2007Spis treści Podejmowanie inicjatywy
Strategia Lizbońska: Państwa członkowskie
czynią postępy 3
Klastry są postrzegane jako kluczowy czynnik wspierania innowacji poprzez
TEMAT MIESIĄCA: Różnorodność klastrów 5
kojarzenie świata przemysłu i nauki, a także pomoc udzielaną głównie małym
TEMAT MIESIĄCA: „Ciekawe czasy”
firmom, które w przeciwnym razie nie byłyby w stanie z niej korzystać. Z drugiej
dla europejskiego przemysłu metalowego 9
strony, politycy doskonale wiedzą, że nie istnieje magiczny sposób budowy
BIULETYN INFORMACYJNY IRC 13 silnych klastrów w ich regionach, w związku z czym interwencja „odgórna”
powinna być bardzo precyzyjna i odpowiednio wyważona. Ponieważ ilość metod • TTT: Nowe narzędzia do międzynarodowej
współpracy 14 wspierania klastrów przez władze publiczne – lokalne, regionalne czy krajowe
– niemal dorównuje ilości dobrze prosperujących klastrów w Europie, kluczem • Wspólny przepis na zwycięstwo ośrodków IRC 16
dla polityków powinno być korzystanie z doświadczenia innych. W naszym
• IRC docierają do regionów 17
pierwszym artykule przyglądamy się tym metodom i ich rezultatom.
• Nawiązywanie nowych kontaktów
na antypodach 18
Metale mają dla nas fundamentalne znaczenie: wiele z nich – żelazo i stal,
• Transfer technologii w walce z infekcją 19 aluminium, miedź, czy metale szlachetne – wchodzi w skład otaczających
• Rybna grupa tematyczna: Elektroniczny nas produktów, narzędzi i sprzętu, od których zależy nasze życie. Ponieważ
biuletyn informacyjny 20 jednak obróbka metali jest droga, począwszy od kosztów surowców po energię
potrzebną do ich przetworzenia, europejskie firmy metalowe napotykają
WIADOMOŚCI W SKRÓCIE 21
rozliczne wyzwania, rywalizując z tańszymi producentami z innych części świata.
Innowacje w Europie - postępy 22
Najlepszym sposobem utrzymania konkurencyjności przez europejskie firmy
Innowacje przez Internet 24
– podobnie jak w wielu innych branżach – są innowacje.
Nagrody Przedsiębiorczości:
Pomyślne warunki dla biznesu 26 Po wznowieniu Strategii Lizbońskiej w 2005 r., państwa członkowskie
zobowiązały się wprowadzić szereg reform zwiększających dynamikę ich NA ZAPROSZENIE: Czeskie MŚP –
wyzwanie innowacji 27 gospodarek. Jak pokazuje najnowszy raport Komisji na temat postępów
w realizacji celów Strategii Lizbońskiej, na ogół rządy wypełniają swoje obietnice, Galileo: Usługi kosmiczne źródłem
nowych perspektyw 28 a gospodarka Unii – w parze z lepszymi warunkami zaplecza
gospodarczego – zmierza w pożądanym kierunku, aby zapewnić wszystkim KONFERENCJE 30
wyższy standard życia. Niemniej jednak, trzeba utrzymać tempo reform,
PUBLIKACJE 31
aby nie stracić nabranego impetu.
INNOWACJE W LICZBACH 32
Innowacje w Dyrekcji Generalnej ds. Innowacje w Europie Przedsiębiorstw i Przemysłu
Kształtowanie polityki w zakresie innowacji
i wdrażanie środków należy do zadań Dyrekcji
Innowacje w Europie to pismo wydawane sześć razy do roku przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki w zakresie innowacji (Innovation Policy
ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu przy Komisji Europejskiej w ramach Szóstego Ramowego Directorate) w Dyrekcji Generalnej ds. Przedsię-
Programu Badań. Publikacja ukazuje się w językach: angielskim, francuskim, niemieckim, biorstw i Przemysłu przy Komisji Europejskiej.
włoskim, polskim i hiszpańskim, a jej wcześniejszy tytuł to Innowacje i Transfer Technologii
Kontakty(Innovation and Technology Transfer).
Kolejne wydanie ukaże się w maju 2007 roku. Polityka w zakresie innowacji (D/1)
Faks: +32 2 296 0428
Wydawca: Zastrzeżenie prawne: entr-innovation-policy-development@ec.europa.eu
Dział Komunikacji i Informacji Komisja Europejska ani żadna osoba działająca Wspieranie innowacji (D/2)
Dyrekcja Generalna ds. w imieniu Komisji nie ponosi odpowiedzialności Faks: +32 2 298 1018
Przedsiębiorstw i Przemysłu, za sposób wykorzystania informacji zawartych entr-innovation-networks@ec.europa.eu
Komisja Europejska w tej publikacji. Informacje te zostały przygotowane
Finansowanie MŚP, przedsiębiorców i wynalazców (D/3)B-1049 Bruksela z należytą starannością, należy jednak potwierdzać
Faks: +32 2 299 8025Faks: +32 2 292 1788 dane cytowane w niniejszej publikacji korzystając
entr-finance-sme@ec.europa.eu
entr-itt@ec.europa.eu z danych kontaktowych lub z materiałów podanych
http://aoi.cordis.europa.eu/ w poszczególnych artykułach. Technologia dla innowacji; informatyka i
telekomunikacja oraz e-business (D/4)© Komisja Europejska, 2007
Faks: +32 2 296 7019
Materiały i publikacja: Luksemburg: Urząd Oficjalnych Publikacji
entr-ict-e-commerce@ec.europa.eu
Wspólnot Europejskich, 2007.
ESN, Bruksela http://www.ec.europa.eu/enterprise/
Powielanie materiałów jest dozwolone pod
innovation/index_en.htm
warunkiem podania źródła.
http://www.cordis.europa.eu/innovation/
Wydrukowano w Belgii
Innowacje w Europie Marzec 2007
2
ENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 2ENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 2 3/2/07 12:25:29 PM3/2/07 12:25:29 PMPaństwa członkowskie
czynią postępy
LawinaPrzeprowadzona przez Komisję analiza reform podjętych przez
państwa członkowskie w 2006 r. w ramach Strategii Lizbońskiej
pokazuje, że zmiany nabierają tempa. Konkretne rezultaty udanych „Zmieniliśmy sposób definiowania polityki, aby koncentrowała
reform dowodzą, że wznowienie strategii w marcu 2005 r. stwarza się na tych samych problemach. Nie chcę przez to powiedzieć,
lepsze podstawy dla rozwoju gospodarczego w Europie. Z drugiej że wszystkie państwa członkowskie realizują tę samą politykę,
strony, Komisja zwraca uwagę na konieczność dalszych reform, aby tylko że zajmują się tymi samymi problemami. I właśnie na tym
wykorzystać cały potencjał strategii. polega cały projekt lizboński – nie chodzi przecież o mówienie
członkom UE, co mają robić; sami najlepiej wiedzą, czym chcą
i czym powinni się zająć. Pomyśleliśmy, że jeśli uda się nam
doprowadzić do wymiany najlepszych praktyk oraz ujednolicić
zasady, można by stworzyć dodatkowe wartości, choćby dzięki
temu, że wszyscy pracują równocześnie i zmierzają w tym
samym kierunku. Wywołałoby to efekt lawiny i uświadomienie
sobie tego faktu działa zachęcająco”, powiedział.
„Nasza ogólna ocena potwierdza, że Strategia Lizbońska działa,
a konkretnie - kieruje zainteresowanie polityków na obszary
zgodnie uznane za mające strategiczne znaczenie. Bardzo
pomocny jest również proces składania obietnic przez państwa
członkowskie, a następnie poddanie się dokładnej obserwacji
ogółu i ocenie wypełnienia podjętych zobowiązań.”
Otwartość na zmiany
Heinz Zourek „Kiedy ludzie zobaczą, że nie są osamotnieni, lecz innych
także nękają podobne problemy – czy to w działaniu
Zaangażowanie państw członkowskich w podejmowanie służby zdrowia, we wprowadzaniu innowacji, w pracach
określonych reform i regularna analiza postępów w ich realizacji badawczo-rozwojowych, czy też w reformowaniu organizacji
są głównym celem Strategii Lizbońskiej, która naukowych lub uniwersytetów – powstanie atmosfera,
obejmuje wspieranie rozwoju gospodarczego oraz w której zniknie obawa przed zmianami. Właśnie niechęć do
tworzenie nowych, lepszych miejsc pracy. Cały zmian jest największą przeszkodą, którą musimy pokonać.
proces, pobudzany wnikliwą analizą i wystawiony na Oczywiście głównym źródłem obaw jest sam proces zmian,
otwartą krytykę, wykazuje coraz większą skuteczność a nie rzeczywisty projekt upragnionego nowego systemu”,
w zachęcaniu rządów do wypełniania złożonych obietnic. podkreśla Heinz Zourek.
Każdego roku Komisja ocenia postępy wszystkich państw
członkowskich w stosunku do przyjętych przez nie programów. Kto wie, czy najpoważniejszą barierą w realizacji Strategii
Lizbońskiej nie jest lęk przed zmianami, połączony
1Opublikowany w grudniu raport Komisji za rok 2006( ) (który z niezdolnością władz do przekonania obywateli, że nie
zostanie omówiony przez przywódców UE na marcowym wolno im zaprzestać reform. „Widzimy, że w kilku państwach
spotkaniu Rady Europejskiej) pokazuje, że w ubiegłym roku członkowskich wytworzył się dwupoziomowy rynek pracy:
dokonał się znaczny postęp w zakresie reform gospodarczych. osobom zatrudnionym na stałe przysługuje wiele praw
Komisja podkreśla konieczność wykorzystania tego impetu i przywilejów, w odróżnieniu od osób zatrudnianych na czas
przez Europę, a dobra koniunktura gospodarcza powinna być określony”, zauważa. „Niestety to ta druga kategoria jest coraz
bodźcem do wprowadzania dalszych reform, a nie odpoczynku. liczniejsza, natomiast w debatach dominują przedstawiciele tej
Heinz Zourek, Dyrektor Generalny Dyrekcji ds. Przedsiębiorstw pierwszej, traktując wszelkie reformy uelastyczniające rynek jako
i Przemysłu Komisji Europejskiej, w wywiadzie udzielonym zagrożenie.”
Innowacjom w Europie przyjrzał się pewnym podstawowym
wyzwaniom związanym z realizacją celów lizbońskich, a także
przedstawionym w raporcie dotychczasowym rezultatom.
Marzec 2007 Innowacje w Europie
3
ENENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 3T 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 3 3/2/07 12:25:30 PM3/2/07 12:25:30 PM

Strategia Lizbońska„Tak naprawdę problemem nie jest swoboda, umożliwiająca
błyskawiczne zatrudnianie czy zwalnianie pracowników. Chodzi
natomiast o to, że zmiana sytuacji zawodowej nie powinna
wpływać na status w systemie ubezpieczeń społecznych. Należy
także ułatwić zmianę statusu z pracownika do przedsiębiorcy
(i odwrotnie) bez utraty nabytych praw do emerytury, itp. Bardzo
popularny stał się ostatnio termin flexicurity – pomysł połączenia
elastyczności na rynku pracy z zabezpieczeniem dla osoby.”
Czas na innowacje
„Restrukturyzację można postrzegać jako
zagrożenie lub jako wykorzystanie dogodnej „Restrukturyzację można
okazji. Właśnie tym są innowacje. Potrzebujemy
postrzegać jako zagrożenie lub innowacji, aby europejskie produkty nie musiały
obawiać się importu z Chin i były pewne swojej jako wykorzystanie dogodnej okazji.
przewagi nad konkurencją. Nie ważne, czy
będą to innowacje technologiczne. Musimy Właśnie tym są innowacje.“
wypracować taki sposób myślenia, który nie
pozwoli nam zachować obecnego stanu rzeczy,
lecz zachęci do ulepszenia produktu lub metod produkcji,
projektowania czy sprzedaży. Upowszechnienie takiego
myślenia stanowi duże wyzwanie. Coraz więcej osób angażuje
się w strategie dotyczące innowacji. Wszystkie Fundusze
Strukturalne – fundusze regionalne – uczyniły z innowacji
jedno z głównych kryteriów prowadzonych inwestycji.
„Największym źródłem innowacji dla 10 milionów europejskich
firm zatrudniających co najmniej dwie osoby, pomijając
1% naprawdę dużych przedsiębiorstw, są nowi pracownicy,
ponieważ ich wiedza i umiejętności... zwiększają zdolność do
podejmowania przez nie nowych inicjatyw”, mówi Zourek.
„Dlatego tak ważne jest wspieranie działań umożliwiających
wymianę informacji i doświadczeń na szczeblu europejskim.
Moim zdaniem w średnim okresie jest to znacznie ważniejsze,
niż 2% wzrost funduszy na prace badawczo-rozwojowe. Obok
zachęcania do wymiany informacji, dostrzegliśmy również,
że przy dość ograniczonych środkach możemy wykorzystać
znacznie ułatwiony dostęp do funduszy, tworząc instrumenty
finansowe zwiększające finansowanie udziałowe lub ryzyka.”
1( ) Raport Komisji i oceny postępów poszczególnych
państw członkowskich są dostępne pod adresem:
http://ec.europa.eu/growthandjobs/annual-report-1206_en.htm
Kontakt
http://ec.europa.eu/enterprise/index_pl.htm
Innowacje w Europie Marzec 2007
4
ENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 4ENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 4 3/2/07 12:25:31 PM3/2/07 12:25:31 PM
Strategia LizbońskaRóżnorodność klastrów
W podsumowaniu grudniowego spotkania Rady ds. mówi Nikos Pantalos z Dyrekcji Generalnej ds. Przedsiębiorstw
Konkurencyjności, klastry zajmują dominującą pozycję i Przemysłu, „wykorzystując do tego Program na rzecz
– Europa musi zdecydowanie bardziej wspierać ich tworzenie, Konkurencyjności i Innowacji, Siódmy Program Ramowy na
zarządzanie i rozwój. Ministrowie odpowiadali na inicjatywę rzecz Badań i Rozwoju oraz Europejskie Fundusze Strukturalne.
Europejskiego Przymierza Klastrów, przedstawioną we Nie znamy jednak ogólnej sytuacji europejskich klastrów
wrześniowym komunikacie Komisji dotyczącym polityki innowacji, ani wspólnej metodologii do ich opisania. A zatem najpierw
której celem jest zapoczątkowanie realnej współpracy między powinniśmy sporządzić mapę klastrów w całej Europie, która
władzami regionalnymi i zachęcenie ich do określania i wymiany pozwoli nam lepiej je sklasyfikować. Dopiero wtedy będziemy
doświadczeń. w stanie podjąć współpracę na szczeblu operacyjnym
i politycznym.
Od wspólnej nauki do wspólnej pracy
Inicjatywa Europe INNOVA zakończyła już prace nad mapą
klastrów na poziomie regionalnym w dziesięciu krajach,
które dołączyły do UE w 2004 r. Obecnie prace obejmują
regiony innych państw członkowskich. Podstawowym celem
jest określenie występowania, wielkości, rodzaju i dominacji
klastrów, a także udzielanej im pomocy regionalnej i krajowej.
Zakłada się, że zgromadzone dane umożliwią współpracę
na szczeblu operacyjnym i politycznym w całej Europie,
w celu określenia i przekazania dobrych praktyk oraz
ułatwienia wymiany informacji przy tworzeniu bardziej
konkurencyjnych klastrów.
High-Tech Campus Eindhoven (HTCE) – kluczowy element przyjęcia filozofii 4W listopadzie 2006 r., na pierwszej konferencji Europe INNOVA( )
„otwartych innowacji” przez firmę Philips.
zorganizowanej w hiszpańskiej Walencji, uczestnicy zajęli się
prawidłowym rozwojem klastrów i ich ewolucją w tradycyjnych
„Klasteryzacja może być skutecznym sposobem wzmocnienia branżach oraz w sektorach zaawansowanych technologii.
regionalnych innowacji poprzez łączenie kompetencji sektora W oparciu o prawdziwe przypadki przedstawiono wyznaczniki
przemysłowego, naukowego oraz władz publicznych”, stwierdzili właściwego zarządzania i rozwoju klastrów, po raz pierwszy
1ministrowie() podkreślając, że „klastry można dodatkowo prezentując przykłady dobrych praktyk oraz „nauki poprzez
wzmocnić przez dialog międzynarodowy i wymianę informacji działanie”, które inicjatywa Europejskie Przymierze Klastrów
na temat najlepszych narzędzi, metod i doświadczeń.” pragnie rejestrować i szerzej rozpowszechniać w ramach
Z drugiej strony, a potwierdzi to każdy specjalista, klastry to strategii propagowania współpracy w zakresie rozwoju
podmioty złożone, których sukces zależy od wielu czynników i wdrażania polityki klastrów. W tym artykule podajemy kilka
charakterystycznych dla danego regionu, np. dostęp do przykładów różnych metod zarządzania i rozwoju klastrów,
zasobów naturalnych lub czynników szerzej uwarunkowanych prezentując różnorodność przypadków w Europie.
i uniwersalnych.
Popularyzacja tej wiedzy wśród większej „Musimy zmobilizować wszystkie
grupy europejskich odbiorców stanowi
2 instytucje Wspólnoty na szczeblu element inicjatyw Europe INNOVA( )
3i PRO INNO Europe( ), wspieranych przez regionalnym i krajowym, aby w Europie
Dyrekcję Generalną ds. Przedsiębiorstw
i Przemysłu przy Komisji Europejskiej. powstały klastry światowej klasy.”
„Musimy zmobilizować wszystkie instytucje
Wspólnoty na szczeblu regionalnym
i krajowym, aby w Europie powstały klastry światowej klasy”,
Marzec 2007 Innowacje w Europie
5
ENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 5ENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 5 3/2/07 12:25:31 PM3/2/07 12:25:31 PM
Fotografia: © Philips

Wspieranie klastrów5Oddolne polskie klastry Rzeszów objął kierownictwo budowy klastra Dolina Lotnicza( ),
wprowadzając nowe myślenie i inwestując w nowe lokalne
Podejmując decyzję o przyznaniu środków z Europejskich firmy. Członkowie klastra, który zrzesza obecnie 50 firm,
Funduszy Strukturalnych, polskie Ministerstwo Gospodarki produkują części dla światowego przemysłu lotniczego, w tym
uznało pomoc dla klastrów za ważny element na liście europejskiego Airbusa.
priorytetów. Z lokalnego punktu widzenia, Krzysztof Gulda,
Dyrektor Departamentu Rozwoju Gospodarki w ministerstwie, Klaster meblarski w Wielkopolsce obejmuje wszystkie aspekty
jasno stawia sprawę udziału rządu. „Na szczeblu krajowym nie łańcucha dostaw, od specjalistycznych ośrodków badawczych,
zamierzamy tworzyć klastrów, lecz wspierać te, które już istnieją takich jak Instytut Technologii Drewna w Poznaniu i Instytut
i są wystarczająco duże i silne, aby działać na skalę krajową Włókien Naturalnych, poprzez podwykonawców, takich jak
i międzynarodową. W Polsce jest 16 programów regionalnych, dostawcy farb i chemikaliów, po samych producentów mebli
których realizacja może mieć różny przebieg, choćby sprzyjający – w sumie zrzeszając 3 700 firm. Produkcja mebli ma długą
powstawaniu klastrów. Ponieważ jednak władze centralne mają tradycję w regionie, a wiele instytutów naukowych powstało
na uwadze tylko zasięg krajowy, uzgodniliśmy z regionami w połowie XX wieku. W czasie komunizmu, producenci mieli
wyraźny podział obowiązków.” Podaje dwa przykłady polskich z nimi doskonałe stosunki, które jednak zostały zerwane
klastrów regionalnych o potencjale międzynarodowym: klaster podczas przejścia do gospodarki rynkowej i dopiero teraz są
przemysłu lotniczego w południowo-wschodnim regionie odnawiane.
podkarpackim oraz klaster meblarski w centralnej Wielkopolsce.
Obydwa są to klastry „oddolne”, tzn. inicjatywa współpracy Producenci mebli podjęli inicjatywę utworzenia klastra wspólnie
wyszła od samych członków. z Akademią Ekonomiczną w Poznaniu. Jak wskazuje Gulda,
współpraca między producentami mebli nie była prosta, głównie
z powodu konkurencji i praw własności intelektualnej, a także
ze względu na złe doświadczenia w przeszłości. Jednak to się
zmienia i coraz więcej członków klastra uświadamia sobie,
że współdziałanie może promować konkurencyjność. W celu
pokonania barier członkowie klastra mianowali Wielkopolską
Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości swoim przedstawicielem,
aby propagować współpracę w klastrze, którego wartość
sprzedaży w 2004 r. wyniosła 882 mln euro, z czego duża część
pochodziła z eksportu.
Otwarcie na innowacje owocuje innowacjami
Doświadczenie pokazuje, że duże organizacje badawcze
mogą pełnić rolę biegunów innowacji w swoich regionach
oraz promować tworzenie i rozwój regionalnych klastrów.
Przemysł lotniczy działa w województwie podkarpackim od Przykładami są uniwersytety, np. Cambridge w Wielkiej
ponad 100 lat. Początkowo obejmował produkcję małych Brytanii, oraz Parki Technologiczne, np. Sophia Antipolis we
samolotów, a w okresie komunizmu również helikopterów. Francji. Także firmy mogą pełnić tę funkcję, a Philips Research
Wtedy region był również ośrodkiem szkoleniowym dla w holenderskim Eindhoven uczynił to w większym stopniu niż
pilotów. Koniec komunizmu doprowadził do pewnej stagnacji, pozostali. Międzynarodowa firma high-tech Royal Philips zawsze
lecz lokalne firmy szybko znalazły inwestorów, którzy mogli był ośrodkiem gospodarczym w regionie Eindhoven - tam, gdzie
wykorzystać ich doświadczenie, 16 000 wyszkolonych powstała i gdzie mieści się Philips Research.
pracowników i wyspecjalizowane kontakty akademickie.
Poszukiwanie międzynarodowych partnerów/ inwestorów W przeszłości Philips Research był dostawcą innowacyjnych
opłaciło się producentowi silników lotniczych WSK PZL rozwiązań i produktów dla oddziałów Philipsa na całym świecie.
Rzeszów, który szybko rozpoczął współpracę z United W tym modelu, najbardziej nowatorska działalność odbywała
Technologies Corporation ze Stanów Zjednoczonych się wewnątrz firmy lub była powierzana zaufanym dostawcom
(i został przez nich przejęty w 2002 r.). Od tego czasu WSK PZL i partnerom akademickim. Jan van den Biesen, Wiceprezes
Innowacje w Europie Marzec 2007
6
ENENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 6T 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 6 3/2/07 12:25:33 PM3/2/07 12:25:33 PM
Wspieranie klastrówMiędzynarodowa kuźnia pomysłów
Większe ambicje ośrodka HTCE można dostrzec w Holst Centre,
jednym z instytutów badawczych prowadzącym badania nad
technologiami bezprzewodowymi w inteligentnym otoczeniu
– na przykład komputerami do noszenia na sobie. Ośrodek Holst
Centre został założony przez Inter-University Microelectronics
i Electronics Centre w belgijskim Leuven oraz TNO, holenderską
organizację nauk stosowanych. Ta współpraca stanowi odbicie
położenia HTCE w trójkącie innowacji, rozciągającym się od
Eindhoven na północy do belgijskiego Leuven na południowym
zachodzie i niemieckiego Aachen na południowym wschodzie.
Współdziałanie i wymiana informacji między firmami
w tym regionie są wspierane przez szereg czynników,
m. in. przez wieloletnie doświadczenie międzynarodowej
współpracy między zaawansowanymi technologicznie
firmami i organizacjami naukowymi w regionie Eindhoven-
Leuven-Aachen oraz obecnością laboratoriów badawczo-
ds. Publicznych Programów Badawczo-Rozwojowych w Philips rozwojowych firmy Philips we wszystkich trzech wierzchołkach
Research, przemawiając na konferencji Europe Innova opisał, jak trójkąta. Władze lokalne, instytuty naukowe i firmy – tzw.
firma zmieniła swój wizerunek i uznała, że rozwiązania jednej „potrójna spirala” – współpracują w regionie przy tworzeniu
firmy to przeżytek, uruchamiając w 1999 r. High-Tech Campus prawdziwego, europejskiego, technologicznego centrum
6Eindhoven (HTCE)( ) – kluczowy element przyjęcia przez firmę aktywności. Jan van den Biesen mówił w swojej prezentacji
Philips filozofii „otwartych innowacji”. o relacjach naukowo-przemysłowych w ramach otwartych
innowacji oraz o tym, jak pomoc państwa może je umiejętnie
Mieszczący się na terenie Philips Research w Eindhoven, wesprzeć.
ośrodek HTCE obejmuje ponad 40 opartych na
technologii firm i instytutów, zatrudniających
„Duże organizacje badawcze kilkanaście tysięcy osób, które opracowują
przełomowe technologie i produkty poprzez mogą pełnić rolę biegunów innowacji
model otwartych innowacji. Otwarte innowacje
polegają na tworzeniu środowiska i struktur w swoich regionach oraz promować
promujących współdziałanie, wymianę
tworzenie i rozwój regionalnych informacji i wiedzy, prowadząc do wspólnych
projektów i przedsięwzięć wśród firm HTCE. klastrów.“
Dla Philipsa oznacza to, że firma może
wykorzystywać pomysły i innowacje z zewnątrz, wzbogacając Zarządzanie klastrami w Austrii
usługi oferowane swoim oddziałom biznesowym. Może również
podsuwać technologie z własnego portfela praw własności Opisując metodę zarządzania klastrami na szczeblu
intelektualnej zaawansowanym technologicznie firmom regionalnym, Werner Pamminger, Dyrektor Clusterland Upper
7w HTCE, które mogą szybciej wprowadzać innowacje na rynek. Austria( ), wyjaśnił, że „Górna Austria jest mała, więc nasze
W przypadku firm w ośrodku, wymiana informacji i współpraca klastry i wymiana informacji są stosunkowo proste”. Clusterland
przy pomysłach są wspomagane przez współdzielone Upper Austria obejmuje osiem klastrów tematycznych, w tym
obiekty i technologie – na przykład poprzez MiPlaza, zakład motoryzacyjny, napędowy, tworzyw sztucznych i zdrowotny,
mikrosystemów i nanotechnologii, zawierający światowej klasy zrzeszając około 1 500 firm i organizacji badawczo-rozwojowych
„pomieszczenie czyste”, świadczący usługi laboratoryjne i analizy
materiałów.
Marzec 2007 Innowacje w Europie
7
ENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 7ENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 7 3/2/07 12:25:33 PM3/2/07 12:25:33 PM
Fotografia: © Darren Hester

Wspieranie klastrówPamminger opisał doświadczenia Górnej Austrii jako
połączenie metod oddolnych i odgórnych. Choć inicjatywa
utworzenia klastrów została poparta odgórnie, późniejsze
zarządzanie i funkcjonowanie są zasługą organizacji
oddolnych, które wspierają zaangażowanie, wymianę
informacji i współdziałanie, takich jak branżowe zespoły
doradcze, a także przywiązują wagę do wspólnych projektów.
Metoda Clusterland zdaje się sprawdzać i badania dowodzą,
że firmy należące do klastra lepiej sobie radzą, niż pozostałe.
Popularność wspólnych projektów potwierdza także fakt,
że 77% firm partnerskich kontynuuje współpracę po ich
zakończeniu. A ich prostota jest ważna, kolejny raz powtórzył
Pamminger na konferencji Europe INNOVA, ponieważ, jak
wyjaśnił „innowacje pojawiają się szybko, więc nasza reakcja
także musi być szybka”.
o łącznych obrotach rzędu 39 mld euro, zatrudniających
220 000 pracowników. Każdy z ośmiu klastrów posiada zespół
1( ) http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms_Data/
kierowniczy. Jak powiedział Pamminger, pomoc jest dość prosta docs/pressData/en/intm/92107.pdf
i koncentruje się na pięciu obszarach:
2( ) http://www.europe-innova.org/index.jsp
3(ww.proinno-europe.eu/
• Informacja i komunikacja, w tym profile firm, biuletyny, itp.
4( ) Patrz „Europe INNOVA: Po pierwsze, innowacje, głupcze!”,
• Specjalist yczne szkolenia i warsztaty, będące dodatkową okazją Innowacje w Europie, styczeń 2007.
do wymiany informacji.
5( ) http://www.dolinalotnicza.pl/pl/1/1/
• Inicjowanie i wspieranie wspólnych projektów w ramach
6(ww.hightechcampus.nl/
krajowych i międzynarodowych programów innowacji.
7( ) http://www.clusterland.at/index_eng.php
• M arketing i kreowanie wizerunku w celu promowania
regionalnej tożsamości i marki.
• Umiędzynarodowienie klastrów poprzez specjalne wydarzenia Kontakt
i wycieczki naukowe.
Nikos Pantalos, Komisja Europejska
Oprócz inicjatyw tematycznych w klastrach, istnieją sieci Dyrekcja Generalna ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu
międzybranżowe, których celem jest wymiana ogólnej wiedzy Dział Rozwoju Polityki Innowacji
i doświadczeń w różnych sektorach. Wspierają je unijne Tel.: +32 2 299 9734
Fundusze Rozwoju Regionalnego, a także Regionalna Strategia nikos.pantalos@ec.europa.eu
Innowacyjności Górnej Austrii. Wspomniane sieci dotyczą http://ec.europa.eu/enterprise/innovation/
spraw uniwersalnych, takich jak zasoby ludzkie, logistyka czy index_en.htm
projektowanie i media.
Innowacje w Europie Marzec 2007
8
ENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 8ENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 8 3/2/07 12:25:34 PM3/2/07 12:25:34 PM
Wspieranie klastrów
Fotografia: © Shinsoku Chitura„Ciekawe czasy” dla europejskiego
przemysłu metalowego
Europejski przemysł metalowy stawia czoła bezprecedensowej w sprawie wpływu energii i surowców na konkurencyjność
konkurencji z Chin i innych szybko rozwijających się systemów przemysłu, Komisja rozważa potrzebę wprowadzenia zmian
gospodarczych. Ceny idą w górę, a wraz z nimi koszty produkcji, w polityce.
szczególnie ceny energii i surowców. Branża stalowa jest dobrze
przygotowana do rywalizacji dzięki innowacjom, ale sektor „Istnieje różnica między rozwojem sektora stalowego
aluminium toczy walkę o utrzymanie produkcji w Europie. i sektora metali nieżelaznych”, mówi Alberto Canevali
z Dyrekcji Generalnej ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu przy
Komisji Europejskiej. „Dzięki restrukturyzacji w latach 80-tych
i 90-tych ubiegłego wieku sektor stalowy – przynajmniej
w krajach piętnastki UE – może skutecznie rywalizować na
rynkach światowych.” Kraje, które dołączyły w 2004 roku,
później rozpoczęły restrukturyzację, a Bułgaria i Rumunia
dopiero ją zaczęły.
Odpowiedź innowacji
Sektor stalowy odpowiada na to wyzwanie wprowadzając
innowacje, szczególnie poprzez Europejską Platformę
Technologiczną Stali. Integracja i struktura pionowa przemysłu
Lżejsze pojazdy istotnym sposobem zmniejszenia zużycia paliwa. stalowego, gdzie producenci ściśle współpracują z klientami,
pomaga w zaspokajaniu potrzeb użytkowników końcowych
Europejski przemysł metalowy notuje obroty na poziomie w sposób, który jest znacznie trudniejszy dla niektórych
227 mld euro i zatrudnia ponad milion osób. Obroty mniej sektorów metali nieżelaznych, gdzie przeważają MŚP.
więcej w dwóch trzecich pochodzą z żelaza i stali, a reszta Mniejsze firmy mają również większe trudności w dostępie do
z około 40 metali nieżelaznych, głównie aluminium, miedzi, finansowania badań przez UE. „Zasada udziału w programach
cynku, ołowiu i niklu. ramowych polega na połączeniu sił i przygotowaniu wspólnych
projektów”, mówi Canevali, „choć znalezienie potencjalnych
Surowce i energia stanowią co najmniej 60-80% ceny rynkowej partnerów nie jest łatwe i często występuje problem
gotowego metalu. W 2003 r. Europa importowała 74% rudy do ograniczonych zasobów finansowych i ludzkich.”
produkcji miedzi, 76% do produkcji ołowiu, 80% do produkcji
aluminium i cynku, 83% do produkcji żelaza i 86% do produkcji W tym artykule przyjrzymy się innowacjom w przemyśle
niklu. Duży popyt ze strony rozwijających się gospodarek Chin stalowym - jak sektor aluminium reaguje na wysokie ceny
i Indii winduje ceny surowców. Równocześnie w ciągu ostatnich energii, a także znaczeniu recyklingu, szczególnie w branży
trzech lat nastąpił gwałtowny wzrost kosztów energii w Europie. metali nieżelaznych.
Węgiel wykorzystuje się do produkcji stali, gaz ziemny do
produkcji miedzi i stali, a energię elektryczną do wytwarzania Firmy stalowe współpracują przy innowacjach
aluminium i cynku.
Europejska Platforma Technologiczna Stali (ESTEP),
uruchomiona w 2003 r., to ambitna inicjatywa sprzyjająca Rozwój Chin
innowacjom w przemyśle stalowym. Obejmuje wszystkich
Jednak to rozwój gospodarek azjatyckich tak naprawdę większych producentów stali, ich klientów i dostawców, ośrodki
wstrząsnął rynkiem. „Co rok Chiny zwiększają produkcję stali badawcze i innych zainteresowanych w UE. ESTEP promuje
o wartość przekraczającą całą produkcję niemieckiego trzy przemysłowe programy badawczo-rozwojowe mające
przemysłu stalowego”, mówi Christian Mari z Eurofer, Europejskiej duży wpływ na społeczeństwo, dotyczące nowych technologii
Konfederacji Przemysłu Żelaza i Stali. „Obecnie zużywają więcej przetwarzania, energii i zasobów, a także nowych rozwiązań
stali, niż jakikolwiek kraj w historii.” stalowych, atrakcyjnych dla użytkowników końcowych.
W sierpniu 2006 r. Komisja Europejska opublikowała raport na
1temat przemysłu metalowego( ). Po publicznych konsultacjach
Marzec 2007 Innowacje w Europie
9
ENENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 9T 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 9 3/2/07 12:25:35 PM3/2/07 12:25:35 PM
Fotografia: © Audi

Przemysł metalurgicznyJednym z najambitniejszych przedsięwzięć jest wart 55 mln euro „Kolejnym wyzwaniem dla ESTEP jest promowanie ochrony
projekt ULCOS (produkcja stali przy niezwykle niskiej emisji CO ), zasobów i zapobiegania powstawaniu odpadów”, wyjaśnia
2
który dąży do zmniejszenia o połowę emisji dwutlenku węgla Charbonnier. „Mamy na przykład projekty polegające na
w przemyśle do 2050 r. „W ciągu ostatnich 30 lat emisja CO przetwarzaniu naszych odpadów w cenne materiały dla innych
2
została ograniczona o 50%, choć chcemy ją jeszcze bardziej branż. Równocześnie rozwijamy kompleksowe podejście od
zmniejszyć”, mówi Jean-Claude Charbonnier, Sekretarz koncepcji do wykonania, aby wyeliminować wpływ produkcji
Generalny ESTEP. „Trudno jest ograniczyć emisję w tradycyjnym stali na środowisko naturalne. Dlatego pragniemy stworzyć
procesie produkcji stali – wielkich piecach i elektrycznych nowe modele wykraczające poza klasyczną analizę cyklu życia
piecach łukowych – dlatego musimy opracować nowe i uwzględnić wpływ powstania nowych materiałów na przykład
technologie.” na zdrowie i bezpieczeństwo.
Lżejsze samochody ograniczają emisje
Przemysł metalowy odegra kluczową rolę w staraniach
Komisji Europejskiej, zmierzających do ograniczenia
aemisji dwutlenku węgla przez samochody( ). Dobrowolne
porozumienie z producentami dotyczące zmniejszenia
emisji w nowych samochodach do średnio 120 gramów na
kilometr do 2012 roku nie przyniosło poprawy tak szybko,
jak tego oczekiwano i w styczniu Komisja ogłosiła, że
w 2007 roku opublikuje nowe przepisy.
Istotnym sposobem zmniejszenia zużycia paliwa jest
odciążenie pojazdów. Na przykład aluminium posiada wiele
konstrukcyjnych cech stali, a waży trzykrotnie mniej. Gdyby
nie aluminium, samochody byłyby dziś znacznie cięższe,
mówi Alessandro Profili z Alcoa Europe. „Systemy, takie
jak wspomaganie kierownicy, elektryczna regulacja szyb
i foteli czy klimatyzacja, znacznie zwiększyły masę i tylko
dzięki odciążeniu innych komponentów samochodom
Nowe sposoby pozyskiwania żelaza udało się zachować swój ciężar. Bloki cylindrów na przykład
wytwarzane są głównie z aluminium, zarówno w silnikach
Omawiane pomysły dotyczą wychwytywania dwutlenku
benzynowych, jak i wysokoprężnych. A to 50-100 kg mniej
węgla uwalnianego z wielkich pieców oraz stworzenia
dzięki wymianie zaledwie jednej rzeczy.”
zupełnie nowych procesów, obejmujących wykorzystanie
Producenci stali nie poddają się jednak bez walki. Jednym gazu ziemnego lub wodoru jako reduktorów do wydobycia
z celów platformy ESTEP jest oferowanie producentom metalu z rudy, a nawet procesy elektrolityczne, stosowane
samochodów gamy nowych lekkich stali. „Pracujemy przy produkcji aluminium.
nad nowymi stalami o dużej wytrzymałości, aby obniżyć
ciężar samochodów”, mówi Jean-Claude Charbonnier Oszczędność energii również należy do priorytetów, a jednym
z ESTEP. „W ciągu ostatnich 15 lat zmniejszyliśmy ich ze sposobów jest uproszczenie procesów produkcyjnych.
wagę o około 20-25%. Teraz chcemy jednak pójść dalej Rozwiązanie o nazwie „near net shape casting” polega na
i dlatego musimy opracować nowy skład stali poprzez nowe odlewaniu wyrobów o kształcie zbliżonym do wyrobu finalnego,
metody metalurgiczne. Można by także łączyć stal z innymi zmniejszając potrzebę mielenia odpadów.
materiałami, a do tego potrzebujemy nowych pomysłów
i innowacji.”Trwają również prace nad nowymi gatunkami wysokiej
jakości stali dla trzech głównych rynków, tj. przemysłu
(*) Patrz „Samochody bardziej przyjazne dla środowiska”,
motoryzacyjnego, energetycznego i budowlanego. Badane są Innowacje w Europie, marzec 2006.
innowacyjne techniki powlekania blachy stalowej.
Innowacje w Europie Marzec 2007
10
ENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 10ENT 5 0111 - EI 03-07 PL.indd 10 3/2/07 12:25:36 PM3/2/07 12:25:36 PM
Przemysł metalurgiczny
Fotografia: © Tanakawho

Un pour Un
Permettre à tous d'accéder à la lecture
Pour chaque accès à la bibliothèque, YouScribe donne un accès à une personne dans le besoin