Schiele

De
Egon Schiele werd geboren in Tulln op 12 juni 1890 en stierf in Wenen op 31 oktober 1918. Hij was een Oostenrijks expressionistisch kunstschilder. Zowel zijn grootvader als zijn vader werkten bij de spoorwegen. Een loopbaan bij de spoorwegen had voor de hand gelegen, maar Schiele ging tegen de oorspronkelijke wens van zijn moeder en zijn voogd naar de kunstacademie, waar hij overigens matige resultaten behaalde. De werken van Egon Schiele zijn expressionistisch en behoren tot de schilderstijl Sezession. De tekeningen en schilderijen van Schiele zijn voornamelijk afbeeldingen van mensen. In beperkte mate heeft Schiele stadsgezichten en landschappen geschilderd. Door het sterke gebruik van lijnen kan Schiele eerder als een tekenaar dan als een schilder gezien worden. Kleur in de schilderijen wordt pas achteraf aangebracht, als de tekening af is. Het kleurgebruik versterkt echter wel de vervreemdende werking in hoge mate. De schilderijen van Schiele doen denken aan die van Kokoschka maar hebben ook een kubistisch karakter.
Publié le : jeudi 22 décembre 2011
Lecture(s) : 21
Licence : Tous droits réservés
EAN13 : 9781781608142
Nombre de pages : 81
Voir plus Voir moins
Cette publication est uniquement disponible à l'achat
SCHIELE
2
©Confidential Concepts, worldwide, USA
ISBN: 9781781608098 ©Sirrocco, London, (Nederlandse versie)
Alle rechten wereldwijd voorbehouden
Tenzij anders vermeld, behoort het copyright van de gebruikte werken tot de desbetreffende fotografen. Ondanks alle aan de samenstelling van dit boek bestede zorg, is het niet altijd mogelijk geweest het eigendomsrecht vast te stellen. In dit geval verzoeken we U zich te adresseren tot de uitgever.
Egon Schiele
4
skar Kokoschka bestempelde de eerste grote tentoonstelling van Schieles werken in 1964 te Londen als ‘pornografisch’. Op het ogenblik dat de a bstracte datOer voor hem geen modernisme bestaat maar enkel iets ‘origineel en eeuwig’. De wereld schilderkunst het licht ziet en men het ‘onderwerp’ terzijde schuift, oppert Schiele van Schiele beperkt zich tot de voorstelling van lichamen los v an plaats en tijd. De zelfanalyse verwordt tot een meedogenloze onthulling van zichzelf en van zijn modellen. Het Duitse kunstenaarslexicon Thieme & Becker kenschetst Schiele als een erotomaan, omdat zijn kunst bestaat in de erotische voorstelling van het m enselijke lichaam. Hij interesseert zich zowel voor het vrouwelijke als voor het mannelijke naakt. Zijn modellen geven niet enkel blijk van een buitengewone ongedwongenheid ten overstaan van de eigen seksualiteit, de auto-erotiek, de homoseksualiteit en het voyeurisme, maar zijn ook meesters in het subtiel verleiden van de toeschouwer. Voor clichés en vrouwelijke schoonheidscriteria toont Schiele echter geen belangstelling, het perfect gepolijste en de sculpturale koelheid spreken hem niet aan. Hij is er zich van bewust dat de driften van de voyeur nauw samenhangen met de mechanismen van afkeer en aantrekking De kracht en de macht van de seksualiteit en van de dood huizen in het lichaam zelf. Op de fotoSchiele op zijn doodsbed(1) zien we een jongeman van 28 jaar die lijkt te slapen, het lichaam uitgemergeld en het hoofd rustend op zijn geplooide arm; de gelijkenis met zijn tekeningen is frappant. In 1918 bezweek Schiele aan de Spaanse griep. Omwille van het besmettingsgevaar konden zijn laatste bezoekers slechts met hem communiceren via een spiegel opgesteld in de deuropening tussen zijn kamer en het salon: de spiegel waarin hij zijn eigen reflectie en die van zijn modellen bekeek. Datzelfde jaar had Schiele een ontwerp getekend voor een mausoleum bestemd voor hem en zijn vrouw. Wist Schiele die zich zo vaak als ‘ziener’ bestempelde, dat zijn einde nabij was? Valt het lot van het individu hier samen met de ondergang van een oude wereldorde, namelijk die van het Keizerrijk? De creatieve periode van Schiele duurde niet veel langer dan tien jaar. In deze korte tijdspanne realiseerde hij om en bij de 334 olieverfschilderijen en 2503 tekeningen (Jane Kallir, New York 1990). Hij schilderde zowel portretten als landschappen en steden die op stillevens lijken. Toch zijn het de tekeningen die hem roem zul len brengen. Terwijl Sigmund Freud onthult op basis van welke principes de Weense burgerij haar vleselijke lusten onderdrukt door haar matrones in korsetten te rijgen, hen in wijde japons te hullen en hen als enige, bescheiden rol die van toekomstige moeder toe te kennen, zet Schiele zijn modellen naakt neer. Zijn naaktstudies tonen meedogenloos de intimiteit van zijn modellen en verplichten uiteindelijk de toeschouwer tot de confrontatie met zijn eigen seksualiteit.
1.De nijdige(Gertrude Schiele), 1910. Gouache, aquarel en etsnaald, opgehoogd met wit (45 x 31,4 cm) Privé-verzameling
5
6
2.Naakt meisje met gekruiste armen (Gertrude Schiele), 1910. Aquarel en zwart krijt, 48,8 x 28 cm. Graphische Sammlung Albertina, Wenen
3.Zittend naakt met uitgestoken rechterarm, 1910. Zwart krijt opgehoogd met aquarel, 45 x 31,5 cm. Stedelijk Historisch Museum van Wenen
7
8
4.Schiele op zijn sterfbed, 1918
5.Liggend meisje in donkerblauwe jurk, 1910. Gouache, aquarel en potlood, opgehoogd met wit, 45 x 31,3 cm. Privé-verzameling, courtesy Galerie St. Etienne, New York
Schieles kindertijd Egon Schiele komt op 12 juni 1890 ter wereld in het stationsgebouw van Tulln, een kleine provinciestad aan de Donau in Neder-Oostenrijk. De industrialisatie draait op volle toeren en zijn geboorteschreeuw gaat verloren in het lawaai van de stoommachines in de fabrieken en van de mensenmassa die er werkt. Hij heeft twee oudere zussen, Mélanie (1886-1974) en Elvira (1883-1893) en is het derde kind van stat ionschef Adolf Eugen (1850-1905) en van diens vrouw Marie, geboren Soukoup (1862-1935). Drie doodgeboren jongetjes werpen een schaduw op de geboorte van deze enige zoon. Op driejarige leeftijd verliest hij zijn zuster Elvira, dan tien jaar oud. De hoge kindersterfte is een van de fataliteiten van die tijd, een noodlot dat het oeuvre van Schiele en zijn beeld van de vrouw voorgoed zal tekenen. In 1900 loopt hij school in hetRealgymnasium(middelbare school) in Krems. Hij is een slechte leerling en vlucht meer en meer we g in tekeningen die zijn vader, ten einde raad, verbrandt. In 1902 stuurt hij zijn zoon naar een andere instelling, hetLandes-Real-und Obergymnasiumin Klosterneuburg. De kleine Schiele beleeft een moeilijke kindertijd, gemarkeerd door de ziekte van zijn vader die, volgens de familieverhalen, syfilis zou hebben opgelopen toen hij tijdens zijn huwelijksreis de bordelen van Trieste bezocht. Tijdens de huwelijksnacht vlucht zijn echtgenote de slaapkamer uit.
9
10
6.Naakt, 1910. Gouache, aquarel en zwart krijt, opgehoogd met wit, 44,3 x 30,6 cm. Graphische Sammlung Albertina, Wenen
Het huwelijk wordt slechts de vierde dag voltrokken en de jonge vrouw raakt op haar beurt besmet. Schieles vader valt ten prooi aan wanhoop, ziet zich verplicht vervroegd pensioen te nemen en zit totaal ontredderd thuis, in zijn dienstuniform. Tijdens de zomer van 1904 raakt hij hoe langer hoe meer verlamd en tracht hij uit het raam te springen. Uiteindelijk sterft hij op nieuwjaarsdag 1905 in helse pijnen. Hij laat vrouw en kinderen zonder middelen achter aangezien hij, in een aanval van zinsverbijstering, al zijn aandelen van de spoorwegmaatschappij verbrandde. Oom Léopold Cz ihaczek, hoofdinspecteur bij deK.U.K. Nordbahn(Koninklijke en keizerlijke noordelijke spoorwegen), is bereid het voogdijschap van Egon samen met diens moeder op zich te nemen. Op dat ogenblik is de jongen vijftien jaar oud en zijn oom wil dat hij de familietraditie volgt en voor een loopbaan van spoorwegbeambte kiest. Tijdens deze periode draagt de jonge Schiele de oude kleren van zijn oom af en knutselt hij valse witte boorden in papier. Schiele schijnt erg veel van zijn vader te h ebben gehouden. Deze zou zelf ook begiftigd zijn geweest met tekentalent en bezat als natuurliefhebber een verzameling vlinders en mineralen. Heel wat jaren later schrijft Schiele aan zijn zus: ‘Ik had vandaag een mooie spiritistische ervaring, ik was wakker maar bleef gefascineerd door de geest die zich in mijn droom had aangekondigd en terwijl hij tot me sprak, was ik verlamd en spr akeloos’. Schiele kan de dood van zijn vader niet verwerken en doet hem herleven in zijn visioenen. Zo vertelt hij dat zijn vader hem bezocht en een lang gesprek m et hem voerde. De relatie met zijn moeder kenmerkt zich daarentegen door afstandelijkheid en onbegrip. Achtervolgd door financiële problemen verwacht ze van haar zoon dat hij voor zijn eigen onderhoud zou instaan. Uiteindelijk is het zijn oudste zus die de kost zal gaan verdienen bij de spoorwegen. De in zijn kindertijd door vrouwen verwende Schiele eist het statuut van ‘eeuwig kind’ op. Dat de schilder Karl Ludwig Strauch (1875-1959) tekenlessen geeft aan deze getalenteerde jongen is een teken van het lot. Ook de kunstenaar Max Kahrer van Klosterneuburg bekommert zich om hem. In 1906 slaagt Schiele, amper zestien jaar oud, zonder slag of stoot in het toelatingsexamen voor de algemene schildersklas van de Academie voor Schone Kunsten in Wenen. Zelfs zijn oom, een tamelijk gereserveerde man bij wie hij van dan af zijn middagmalen gebruikt, is onder de indruk en stuurt de moeder van Schiele een telegram met een enkel woord: geslaagd.
Zijn lievelingszuster Gerti Het naakte, vurige meisje met vlammend rood haar, platte buik, weelderige borsten en verwarde pubisharen stelt zijn jongste zus Gertrude (1894-1981) voor (2, 3). In een andere aquarel ligt Gerti, nog volledig aangekleed, uitgestrekt op haar rug.
Soyez le premier à déposer un commentaire !

17/1000 caractères maximum.

Diffusez cette publication

Vous aimerez aussi

Les plus belles œuvres de Schiele

de Presses-Electroniques-de-France

Egon Schiele

de parkstone-international

Erotische Kunst aus Asien

de parkstone-international

Die erotische Fotografie

de parkstone-international

Der Ursprung der Welt

de parkstone-international

suivant