Is-Sajd u l-Akwakultura fl-Ewropa nru.26

-

Documents
12 pages
Obtenez un accès à la bibliothèque pour le consulter en ligne
En savoir plus

Description

MT.qxd 11/10/05 18:40 Page 1nru. 26 Settembru 2005Kummissjoni EwropeaIs-Sajd u l-Akwakulturafl-EwropaG¢andhom ji¿u regolati t-tikketti eko tal-prodotti tas-sajd?Kontroll Triq miftu¢a g¢all-A¿enzija ta' Kontroll tas-SajdVigo Kwartjieri ¿enerali ta' l-A¿enzijata' Kontroll u l-ewwel port tas-sajdSkoperta EwropewL-Ungerija u l-Islovakkja jeqilbu g¢all-akwakulturaPubblikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea I Id-Direttorat ¡enerali g¢as-Sajd u l-Affarijiet Marittimi I ISSN 1606-1614MT.qxd 11/10/05 18:40 Page 2[Kalendarju WerrejFieri u wirjiet2 Kalendarju• DanFish International – Wirja tas-Sajd, Aalborg (id-Danimarka), 13-15 ta' Ottubru 2005. 3 EditorjalIl-wirja DanFish International ta' l-2005, li hija mqassma fuqtlett ijiem, hija wa¢da mill-akbar avvenimenti tas-sajd fl-Ewropa 4-7 Fattita' Fuq. Il-wirja ilha ssir fil-belt ta' Aalborg, li tinsab fit-tramuntanaG¢andhom ji¿u regolati t-tikketti tad-Danimarka, sa mill-1974.> G¢al aktar tag¢rif: eko tal-prodotti tas-sajd? Tel: +45 99 35 55 55E-mail: fair@akkc.dk 8-10 A¢barijiet Sit ta' l-Internet: http://www.danfish.com• A¿enzija g¢all-kontroll a¢jar tas-sajd• Vigo, kwartjieri ¿enerali ta' l-A¿enzija • NEAFC – Laqg¢a Annwali, Londra (Renju Unit), u l-ewwel port tas-sajd ta' l-Ewropa14-18 ta' Novembru 2005.L-24 Laqg¢a Annwali tal-Kummissjoni tas-Sajd ta' l-Atlantiku11 Skopertatal-Grigal ser issir fil-kwartjieri ¿enerali tag¢ha f'Londra.

Sujets

Informations

Publié par
Nombre de visites sur la page 34
Langue Esperanto
Signaler un problème

MT.qxd 11/10/05 18:40 Page 1
nru. 26 Settembru 2005
Kummissjoni Ewropea
Is-Sajd u l-Akwakultura
fl-Ewropa
G¢andhom ji¿u regolati t-tikketti eko tal-prodotti
tas-sajd?
Kontroll
Triq miftu¢a g¢all-A¿enzija
ta' Kontroll tas-Sajd
Vigo
Kwartjieri ¿enerali ta' l-A¿enzija
ta' Kontroll u l-ewwel port tas-sajd
Skoperta Ewropew
L-Ungerija u l-Islovakkja
jeqilbu g¢all-akwakultura
Pubblikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea I Id-Direttorat ¡enerali g¢as-Sajd u l-Affarijiet Marittimi I ISSN 1606-1614MT.qxd 11/10/05 18:40 Page 2
[Kalendarju Werrej
Fieri u wirjiet
2 Kalendarju
• DanFish International – Wirja tas-Sajd,
Aalborg (id-Danimarka), 13-15 ta' Ottubru 2005. 3 Editorjal
Il-wirja DanFish International ta' l-2005, li hija mqassma fuq
tlett ijiem, hija wa¢da mill-akbar avvenimenti tas-sajd fl-Ewropa 4-7 Fatti
ta' Fuq. Il-wirja ilha ssir fil-belt ta' Aalborg, li tinsab fit-tramuntana
G¢andhom ji¿u regolati t-tikketti tad-Danimarka, sa mill-1974.
> G¢al aktar tag¢rif: eko tal-prodotti tas-sajd?
Tel: +45 99 35 55 55
E-mail: fair@akkc.dk 8-10 A¢barijiet
Sit ta' l-Internet: http://www.danfish.com
• A¿enzija g¢all-kontroll a¢jar tas-sajd
• Vigo, kwartjieri ¿enerali ta' l-A¿enzija
• NEAFC – Laqg¢a Annwali, Londra (Renju Unit), u l-ewwel port tas-sajd ta' l-Ewropa
14-18 ta' Novembru 2005.
L-24 Laqg¢a Annwali tal-Kummissjoni tas-Sajd ta' l-Atlantiku
11 Skopertatal-Grigal ser issir fil-kwartjieri ¿enerali tag¢ha f'Londra.
Fuq l-a¿enda: Rapporti tal-kumitat u tal-grupp ta' ¢idma, L-Ungerija: ¢ut ta' l-ilma ¢elu
rakkomandazzjonijiet g¢al mi∆uri ta' ¿estjoni g¢all-ispeƒi ta' L-Islovakkja: importazzjoni u proƒessar
l-Atlantiku tal-Grigal, l-Iskema ta' Kontroll u Infurzar ta' l-NEAFC
li temenda l-Konvenzjoni ta' l-NEAFC, il-metodu ta' ekosistema 12 Fil-qosor
g¢all-¿estjoni tas-sajd u l-integrazzjoni tal-politika tas-sajd
u dik ambjentali, u su¿¿etti o¢rajn.
> G¢al aktar tag¢rif:
Tel: +44 0 20 7631 0016
E-mail: info@neafc.org
Sit ta' l-Internet: http://www.neafc.org
• ICCAT – Laqg¢a regolari, Sevilja (Spanja),
14-20 ta' Novembru 2005.
Id-dsatax-il laqg¢a regolari tal-Kummissjoni Internazzjonali Nota g¢all-qarrejja
g¢all-Konservazzjoni tat-Tonn ta' l-Atlantiku ser issir f'Sevilja Nilqg¢u l-kummenti jew su¿¿erimenti tag¢hkom fuq dan l-indirizz:
fuq stedina ta' l-Unjoni Ewropea, il-Gvern ta' Spanja, u l-Komunit European Commission – Directorate-General for Fisheries and
Maritime Affairs – Communication and Information Unit – Awtonoma ta' Andalusija. Fuq l-a¿enda: Rapporti tal-kumitat u
Rue de la Loi/Wetstraat 200 – B-1049 Brussels jew b’faks fuq tal-gruppi ta' ¢idma, pjanijiet ta' Kompendju rivedut tal-Mi∆uri
(+ 32) 2 299 30 40, b’referenza g¢al Is-Sajd u l-Akwakultura fl-Ewropa.ta' Konservazzjoni u ¡estjoni ta' l-ICCAT, u su¿¿etti o¢rajn.
E-mail: fisheries-magazine@cec.eu.int> G¢al aktar tag¢rif:
Tel: +34 91 416 5600 55
E-mail: info@iccat.es
Sit ta' l-Internet: http://www.iccat.es
Is-Sajd u l-Akwakultura fl-Ewropa hija rivista ppubblikata mid-Direttorat ¡enerali g¢as-Sajd u l-Affarijiet Marittimi: tal-Kummissjoni Ewropea.
Titqassam b’xejn fuq talba ta’ abbonament (ara l-kupun fuq il-pa¿na 12). Is-Sajd u l-Akwakultura fl-Ewropa to¢ro¿ ¢ames darbiet fis-sena u tinsab ukoll
fuq is-sit ta’ l-Internet tad-D¡ g¢as-Sajd u l-Affarijiet Marittimi: (http://www.europa.eu.int/comm/fisheries/policy_en.htm.)
Editur: Kummissjoni Ewropea, Direttorat ¡enerali g¢as-Sajd u l-Affarijiet Marittimi, Direttur ¡enerali.
Ri∆erva: Waqt li d-D¡ g¢as-Sajd u l-Affarijiet Marittimi huwa responsabbli g¢all-produzzjoni ¿enerali ta’ din ir-rivista, il-Kummissjoni la tassoƒja ru¢ha u l-anqas
ma tapprova, b’ebda mod, il-fehmiet mi¿juba f’din il-pubblikazzjoni. Kull dikjarazzjoni li ssir f’din ir-rivista b’ebda mod ma tista’ ti¿i interpretata b¢ala li tirrifletti
l-po∆izzjoni tad-D¡ g¢as-Sajd u l-Affarijiet Marittimi tal-Kummissjoni Ewropea.
Il-Kummissjoni ma tag¢tix garanzija tar-reqqa tal-fatti mog¢tija f’din il-pubblikazzjoni.
Il-Kummissjoni jew kull persuna li ta¿ixxi f’isimha ma taƒƒetta ebda responsabbiltg¢al kull u∆u li jista’ jsir minn din ir-riv ista.
© Komunitajiet Ewropej, 2005.
Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata, kemm-il darba jissemma’ s-sors.
Ritratt ta’ fuq il-qoxra: © Lionel Flageul
Produzzjoni: Mostra – Printed in Belgium – Stampata fuq karta riƒikIataMT.qxd 11/10/05 18:40 Page 3
∫ew¿ inizjattivi biex tin¿ieb 'il quddiem il-politika komuni tas-sajd
L-implimentazzjoni tal-mi∆uri li ¿ew deƒi∆i matul ir-riforma tal-politika komuni tas-sajd fl-2002 baqg¢et
g¢addejja. Barra hekk, fil-bidu ta' din is-sena rajna t-twettiq ta' ∆ew¿ inizjattivi importanti: il-¢olqien ta'
l-A¿enzija tal-Komunitg¢all-kontroll tas-sajd u l-ftu¢ ta' dibattitu kbir dwar il-kwistjoni kumplikata
tat-tiketti eko fir-rigward tal-prodotti tas-sajd.
Il-¢olqien ta' l-A¿enzija tal-Komunitg¢all-kontroll tas-sajd g¢andu jwassal g¢al applikazzjoni aktar
omo¿enja, trasparenti u ¿usta tar-regoli tal-PCPKS fil-prattika. L-Istati Membri, billi jg¢aqqdu l-mezzi
ta' kontroll tag¢hom flimkien u jippjanaw l-interventi tag¢hom b'mod aktar armonizzat, bl-g¢anuna
tal-koordinazzjoni ta' l-A¿enzija, jistg¢u ja¿ixxu b'mod aktar effikaƒi sabiex ji∆guraw l-applikazzjoni
effettiva tal-li¿i tal-Komunit L-A¿enzija tal-Komunitta' Kontroll ser ikollha l-kwartjieri ¿enerali tag¢ha
f'Vigo, fi Spanja, u g¢andha tibda ta¢dem fl-2006.
Minbarra l-applikazzjoni tad-dispo∆izzjonijiet legali, il-Kummissjoni trid li ssir riflessjoni dwar mezzi
o¢rajn li jistg¢u jikkontribwixxu sabiex ji¿i ∆gurat il-¢arsien tar-ri∆orsi tas-sajd u ta' l-ekosistemi marittimi.
Mezz wie¢ed hu li jitpo¿¿ew tikketti eko fuq il-prodotti tas-sajd, li jippromwovu wkoll l-apprezzament
tal-prodotti tas-sajd. Il-Kummissjoni g¢adha kif ippre∆entat komunika lill-istituzzjonijiet Ewropej, kif ukoll
lill-partijiet interessati kolha fis-settur, u appellat g¢al diskussjoni kbira dwar il-kwistjoni tat-tikketti
ekolo¿iƒi g¢all-prodotti tas-sajd. ¡ew mist¢arr¿a tlett toroq differenti (ara d-dettalji fl-artiklu).
zz:
and
Billi l-parteƒipazzjoni fil-programm ta' tikketti hija volontarja, huwa importanti li din tkun ta' ¿id g¢al dawk
fuq li jag¢mlu dan l-isforz. Dan ifisser li l-kredibilitta' dawn it-tikketti g¢andha tkun bi∆∆ejjed biex to¢loq
fl-Ewropa.
valur mi∆jud reali f'g¢ajnejn il-konsumatur. Sabiex ti¿i ∆gurata din il-kredibilit u biex ti¿i evitata l-firxa
ta' «tikketti» ibbazati fuq standards wisq vagi, fuq dikjarazzjonijiet ming¢ajr d-dettalji me¢tie¿a jew
dikjarazzjonijiet mhux veritieri, il-Kummissjoni tirrakkomanda li ji¿u stabbiliti l-¢ti¿ijiet minimi g¢all-iskema
ta' tikketti ekolo¿iƒi ma¢ru¿a fl-Ewropa. Din hija s-sistema preferuta, li fl-istess ¢in ma tag¢laqx il-bieb
g¢all-alternattivi l-o¢rajn li huma spjegati fil-komunika.
Tkun xi tkun id-direzzjoni li tittie¢ed wara li jing¢alaq dan id-dibattitu, huwa ƒar illi l-politika Komunitarja
koerenti fil-qasam tat-tikketti ekolo¿iƒi g¢andha to¢loq kuxjenza fost il-konsumaturi dwar id-dimensjoni
ambjentali tas-sajd, u b'hekk t¢e¿¿e¿ lill-professjonisti tas-sajd biex ji∆viluppaw mezzi li j¢arsu r-ri∆orsi
tas-sajd u l-ambjent b'mod ¿enerali, naturalment b'mod illi jmur lil hinn mir-regoli li huma di¿applikabbli
g¢al kull¢add.
L-Editur
3
Is-Sajd u l-Akwakultura fl-Ewropa
nru. 26 I Settembru 2005 I
Editorjal MT.qxd 11/10/05 18:40 Page 4
G¢andhom ji¿u regolati t-tikketti
eko tal-prodotti tas-sajd?
It-tikketti eko jintu∆aw f'g¢add ta’ oqsma diversi li dejjem qed ji∆diedu.
Il-prodotti tas-sajd m'humiex eƒƒezzjoni. Dawn it-tikketti huma ta’ servizz
g¢all-konsumatur billi jag¢tu informazzjoni u jippromwovu t-trasparenza,
u jistg¢u wkoll jag¢tu inƒentiv kummerƒjali lill-produtturi biex jipprattikaw
sajd aktar responsabbli. I∆da n-numru tag¢hom li dejjem qed ji∆died u
r-realtajiet o¿¿ettivi li jkopru jistg¢u jkunu sors ta' konfu∆joni.
Huwa g¢alhekk illi l-Kummissjoni, permezz tal-Komuni- jistg¢u komplu jsa¢¢u il-mi∆uri regolatorji, b'mod illi
ka li ¢ar¿et, tixtieq tag¢ti bidu g¢al dibattitu kbir dwar jin¢olqu aktar possibiltajiet sabiex jintla¢aq l-g¢an ta'
it-tikketti eko g¢all-prodotti tas-sajd. Fil-forma ta' sajd responsabbli.
mistoqsijiet u twe¿ibiet, a¢na ser nindirizzaw dan
is-su¿¿ett kumplikat u l-oqsma ta' riflessjoni li Is-settur tas-sajd g¢alfejn huwa interessat
l-Kummissjoni tipproponi. fit-tikketti eko tal-prodotti tas-sajd?
Huwa lo¿iku illi l-industrija ta' l-ikel trid tirrea¿ixxi
X'inhi tikketta eko? g¢ad-domanda dejjem akbar mill-konsumatur g¢al
F'sens ¿enerali, prodott b'tikketta eko huwa awtorizzat prodotti li j¢arsu l-ambjent.
li j¿ib logo li ji∆gura lill-konsumatur li l-prodott sar b'¢arsien
ta' g¢add ta' standards ambjentali. Dan jista' jkun per Il-¢ut m'huwiex eƒƒezzjoni g¢al din ir-regola, u b'hekk
e∆empju s-sostenibbilttar-ri∆ors u∆at b¢ala materja l-operaturi kummerƒjali ma jistg¢ux jibqg¢u ja¢dmu
prima, l-impatt ambjentali tal-metodu ta' produzzjoni u aktar ming¢ajr ma jqisu dawn il-fatturi. Il-¢tie¿a li jkun
l-kwaliteffettivament reƒiklabbli tal-prodott. Sabiex hemm vi∆joni fit-tul g¢all-provvista tal-¢ut hija wkoll
sistema ta' tikketti eko tkun rikonoxxuta (skond l-istandards konsiderazzjoni ferm importanti g¢as-settur, u t-tikketta
«ISO» ta' l-Organizzazzjoni Internazzjonali ta' l-Istandards), eko tg¢in biex ittaffi l-problema ta’ sfruttar ∆ejjed
din trid tissodisfa tlett kriterji essenzjali: standard ta' ta’ ƒerti stokks ta' ¢ut. Min-na¢a l-o¢ra, din l-inizjattiva
ƒertifikazzjoni (flimkien ma' standards li mag¢hom irid tippermetti li ti¿i stabbilita relazzjoni fit-tul mas-sajjieda
jikkonforma l-prodott bit-tikketta eko), persuni terzi u u l-flotot li jikkonformaw mas-sistema, li tippemetti
indipendenti li jag¢tu l-akkreditazzjoni u ƒ-ƒertifikazzjoni li x-xog¢ol isir b'kuntratti aktar fit-tul u bi prezzijiet
(li jkunu responsabbli biex jivverifikaw illi l-ispeƒifikazzjonijiet potenzjalment aktar favorevoli, li m'hijiex possibbli
ta' l-istandard huma fil-fatt im¢arsa), u garanzija fil-qafas ta' xiri speƒifiku.
lill-konsumaturi mill-organizzazzjoni li to¢ro¿ it-tikketti
li din tikkontrolla b'mod permanenti u rigoru∆ il-¢arsien X'inhu l-grad ta' kredibilittat-tikketti
mill-produtturi ta' l-istandard taƒ-ƒertifikat stabbilit. eko differenti?
Din hija wa¢da mill-problemi li nsibu fis-sistema pre∆enti,
Il-parteƒipazzjoni fi skema ta' tikketti eko hija attivit li hija karatterizzata minn differenzi sinifikanti bejn
volontarja proposta lill-produtturi, li g¢andhom l-g¢a∆la it-tikketti li jinsabu fuq is-suq.
jekk jie¢dux sehem jew le. L-g¢an a¢¢ari hu li tin¢oloq
sitwazzjoni fejn il-konsumatur, li jkun infurmat dwar Fil-fatt, fost dawn it-tikketti nsibu inizjattivi privati ta'
it-tikketta u jixtieq jappo¿¿a din l-inizjattiva, jibda jixtri ditti jew distributuri speƒifiƒi, li l-istandards tag¢hom ji¿u
aktar minn dawn il-prodotti. Permezz ta' din il-preferenza, deƒi∆i mid-ditta nnifisha b'kontroll li jsir internament.
il-konsumatur i¢e¿¿e¿ lill-produtturi biex i¿ibu ru¢hom Il-kumpanija li tipproduƒi t-tikketta b'hekk ti¿¿udika
b'mod aktar responsabbli fil-konfront ta' l-ambjent. lilha nnifisha.
Fil-qasam tas-sajd, is-sostenibbilttar-ri∆orsi u ta' Minbarra dawn, hemm inizjattivi privati ta' produtturi
l-ekosistema huma ∆-∆ew¿ miri ewlenin li g¢andhom u/jew NGOs li ∆viluppaw skemi ta' tikketti bba∆ati fuq
jintla¢qu bis-sistema tat-tikketti eko. Din l-inizjattiva il-kriterji u l-prinƒipji tal-kodiƒi ta' kondotta stabbilit mill-FAO
g¢andha ssa¢¢a¢ id-dispo∆izzjonijiet e∆istenti tal-li¿i, (Organizzazzjoni tan-Nazzjonaijiet Uniti g¢all-ikel u
i∆da ma tistax tissostitwihom. Huwa f'idejn l-awtoritajiet l-agrikoltura), li huma intenzjonati g¢al sajd fuq skali
pubbliƒi li jipprote¿u r-ri∆orsi naturali permezz diversi ferm u li g¢andhom l-approvazzjoni tas-sajjieda
tar-regolazzjoni. G¢alkemm it-tikketti ekolo¿iƒi jistg¢u kollha jew parti minnhom fl-oqsma ta' sajd in kwistjoni.
jg¢inu biex ikun hemm sajd sostenibbli, dawn ma ¥erti tikketti stabbilew reputazzjoni tajba, ¢olqu domanda,
jistg¢ux jie¢du post il-politika tas-sajd immexxija u g¢andhom ƒertu suƒƒess.
mill-Unjoni Ewropea u mill-Istati Membri. Madanakollu,
4
nru. 26 Is-Sajd u l-Akwakultura fl-Ewropa
I Settembru 2005 IMT.qxd 11/10/05 18:40 Page 5
¥erti metodi ta' sajd jistg¢u jkunu, ta¢t kondizzjonijiet
adattati, aktar selettivi minn o¢rajn.
Madanakollu, l-istandards li jridu ji¿u m¢arsa jistg¢u Tag¢rif trasparenti u objettiv g¢all-konsumaturi
jvarjaw ¢afna minn tikketta g¢all-o¢ra, u b'hekk hemm Jekk it-tikketta tkun tinkludi karatteristiƒi li m'humiex
inƒertezzi dwar il-validitta' l-istandards imposti. relatati mal-prodott innifsu, b¢al per e∆empju l-metodi
Xi w¢ud minnhom m'humiex faƒilment kumpatibbli ta' produzzjoni u l-impatt ambjentali, trid ting¢ata
mad-dispo∆izzjonijiet u l-preferenzi nazzjonali, jew informazzjoni ƒara u li tista' ti¿i vverifikata.
jo¢olqu ostakli artifiƒjali g¢all-kummerƒ. Xi tikketti
m'humiex so¿¿etti g¢al proƒess ta' akkreditazzjoni/ Konkorrenza ¿usta
ƒertifikazzjoni b¢al ma jitolbu l-linji ta' gwida internazzjonali It-tikketti ma jistg¢ux ikunu qarrieqa, u ma jridux
riƒenti li ¿ew adottati mill-FAO f'Marzu ta' l-2005. ikunu biss mezz ta' pubbliƒitg¢all-intrapri∆i privati.
Fl-a¢¢ar, l-iskop nnifsu tat-tikketti e∆istenti jvarja ¢afna. Aƒƒess liberu
Id-differenzi huma konsiderevoli: hemm minnhom li Irid ji¿i garantit l-aƒƒess liberu g¢at-tikketti ming¢ajr
jipprote¿u xi speƒi partikolari (b¢al «Dolphin Safe»), ebda diskriminazzjoni, u l-kontribuzzjonijiet li jridu
o¢rajn li jiggarantixxu l-¿estjoni ekolo¿ika ta' xi stokk j¢allsu l-intrapri∆i tas-sajd fuq skala ∆g¢ira li jie¢du
ta' ¢ut, u o¢rajn li jippromwovu l-effetti ekolo¿iƒi ta' ƒerti sehem fl-iskema ma jistg¢ux ikunu g¢aljin i∆∆ejjed.
mezzi tekniƒi tas-sajd. Je¢tie¿ li dawn id-differenzi
jkunu spjegati lill-konsumatur. ∫vilupp u kummerƒ
Ir-regoli fil-qasam tat-tiketti jridu jikkunsidraw il-¢ti¿ijiet
Ir-riskju li l-kunƒett innifsu ta' tikketta eko ji¿i skreditat tal-pajji∆i li qed ji∆viluppaw li jistg¢u jintlaqtu b'mod
min¢abba din il-konfu∆joni huwa wie¢ed mir-ra¿unijiet ¢a∆in billi l-prodotti tag¢hom ji¿u esklu∆i mis-swieq
ewlenin g¢alfejn il-Kummissjoni tixtieq tag¢ti bidu g¢al tal-pajji∆i ∆viluppati.
dibattitu dwar dak li g¢andu jkun metodu Komunitarju
dwar it-tikketti eko g¢all-prodotti tas-sajd. X'alternattivi tipproponi l-Kummissjoni
fil-komunika tag¢ha?
X'inhuma l-g¢anijiet tal-politika komunitarja ➊ L-ewwel alternattiva proposta mill-Kummissjoni
fil-qasam tat-tikketti eko g¢all-prodotti tas-sajd? hi li s-settur privat jit¢alla jmexxi l-inizjattivi tieg¢u
L-g¢an tar-riforma tal-politika komuni tas-sajd, li ¿iet ming¢ajr intervent pubbliku.
adottata fl-2002, hu li «li ji¿i garantit sfruttament tar-ri∆orsi
akwatiƒi ¢ajjin li jo¢loq il-kondizzjonijiet ta' sostenibbilt I∆da l-Kummissjoni ssemmi b'mod dirett il-problemi
me¢tie¿a fuq il-livell ekonomiku u ambjentali kif ukoll li to¢loq din l-alternattiva:
fil-qasam soƒjali». F'dan il-kuntest, it-tikketta eko hija
mezz kif jista’ ji¿i integrat fis-settur tas-sajd it-t¢assib • Fuq il-livell tal-konsumaturi, ming¢ajr definizzjoni
dwar il-¢arsien ta' l-ambjent. preƒi∆a ta' x'inhi tikketta eko g¢all-prodotti tas-sajd,
l-i∆vilupp ta' tikketti eko serji u anqas serji jo¢loq
Fuq il-ba∆i tal-komunika tal-Kummissjoni, je¢tie¿ li l- problemi ta' konfu∆joni, b'mod illi tintilef il-fiduƒja fihom.
politika m¢addna f'dan il-qasam til¢aq dawn l-objettivi:
• Fuq il-livell tas-suq intern, jekk l-Istati Membri jew
Li r-ri∆orsi tas-sajd ji¿u sfruttati b'mod sostenibbli l-operaturi privati jkollhom standards differenti,
u fuq livell xieraq g¢all-¢arsien ta' l-ekosistema dan iwassal biex jo¢loq ostakli g¢all-moviment
It-tikketti eko, jekk ikunu bba∆ati fuq kriterji definiti b'mod liberu tal-merkanzija.
ƒar u indikaturi xierqa, jistg¢u jikkontribwixxu sabiex
jitkompla l-progress miksub u sabiex tin¢oloq kuxjenza • Fuq il-livell tal-kummerƒ internazzjonali, is-settur
pubblika dwar kwistjonijiet marbuta mas-sostenibbilt pubbliku ma jkunx jista' jibqa' g¢addej bl-inizjattivi
tat-tikketti eko ming¢ajr ma jkun hemm ilmenti
Metodu armonizzat fil-Komunitkollha ta' tfixkil tal-kompetizzjoni.
Il-konsumaturi kollha jrid ikollhom garanzija li t-tikketti
kollha jsegwu l-istess direttivi u l-istess prinƒipji ba∆iƒi.
5
Is-Sajd u l-Akwakultura fl-Ewropa
nru. 26 I Settembru 2005 IMT.qxd 11/10/05 18:40 Page 6
➋ It-tieni alternattiva tikkonsisti f'li l-Unjoni Ewropea • G¢al ra¿unijiet finanzjarji: is-servizzi ta' evalwazzjoni,
to¢loq it-tikketta eko tag¢ha g¢all-prodotti tas-sajd. ta' ƒertifikazzjoni u ta' kontroll ta' tikketta eko je¢tie¿u
F'dan il-ka∆, l-awtoritajiet pubbliƒi jiffissaw l-istandards li spejje∆ wisq g¢oljin g¢al awtoritpubblika.
jridu ji¿u m¢arsa u jiddelegaw il-kontroll lil korpi ta'
ƒertifikazzjoni esterni. • Min¢abba t-tqassim tar-rwoli: dak ta' l-Unjoni Ewropea
hu li tipprote¿i r-ri∆orsi u li tirregola l-attivitajiet tas-sajd.
L-Unjoni g¢a∆let dan il-metodu fil-ka∆ ta' prodotti Kieku l-Unjoni kellha tistabbilixxi standards ta' ¿estjoni
industrijali li ji¿u kkunsmati kuljum permezz tat-tikketta tas-sajd aktar g¢oljin fil-qafas tat-tikketta eko, tista'
eko Ewropea. I∆da dan ma japplikax g¢all-prodotti ta' tin¢oloq konfu∆joni bejn l-istandards legali u dawk
l-ikel (u ma jistax b'hekk japplika g¢all-prodotti tas-sajd), volontarji, li jista' jtellef il-kredibilittar-regoli legali.
g¢ax-xorb u g¢all-mediƒini.
• Fl-interessi tal-koerenza politika: kieku kellha tistabbilixxi
Din l-alternattiva m'g¢adhiex preferuta mill-Kummissjoni, kriterji tat-tikketti eko g¢al ƒerti aspetti tas-sajd, l-Unjoni
g¢al diversi ra¿unijiet: jkollha tid¢ol fid-dettalji tal-mezzi tekniƒi, it-tag¢mir
u t-tip ta' sajd. Din is-sitwazzjoni ma tkunx konsistenti
mal-politika tal-Komunitli tirregola b’mod ¿enerali
u mhux li tikkontrolla mill-qrib.
Il-¢ti¿ijiet minimi
➌ Il-Kummissjoni b'hekk tippreferi t-tielet alternattiva:
li ji¿i stabbilit qafas ta' ¢ti¿ijiet minimi li mieg¢u jridu
Jekk il-Unjoni Ewropea tag¢∆el li tadotta ¢ti¿ijiet minimi, il-Kummissjoni jikkonformaw l-iskemi kollha ta' tikketti eko biex ikoll-
tipproponi li l-kriterji jkunu bbazati fuq 5 punti, l-istess punti li hija hom aƒƒess g¢as-suq ta' l-Unjoni Ewropea.
pproponiet fil-livell tan-Nazzjonijiet Uniti g¢all-ikel u l-agrikoltura
(FAO) fir-rigward tat-tfassil ta' linji ta' gwida g¢all-programmi tat-tikketti It-tikketti jistg¢u jin¢olqu minn entitajiet pubbliƒi u/jew
eko. Dawn il-linji ta' gwida, li ¿ew adottati fuq livell dinji f'Marzu 2005, privati kemm-il darba dawn jissodisfaw il-¢ti¿ijiet minimi.
huma referenza essenzjali g¢al kull skema ¿dida ta' tikketti eko.
L-involviment ta' l-awtoritajiet pubbliƒi jkun limitat
1. Kriterji tekniƒi affidabbli, verifikabbli u objettivi – It-tikketta eko
g¢ar-re¿istrazzjoni ta' l-iskemi, u l-verifika li dawn
trid tiggarantixxi dak li twieg¢ed. I∆-∆amma ta' din il-wieg¢da trid tkun
jikkonformaw mal-¢ti¿ijiet minimi li g¢andhom ikopru
tista' ti¿i verifikata u mkejla mill-konsumatur. M'huwiex bi∆∆ejjed, per
wkoll sew l-aspetti kemm tekniƒi kif ukoll dawk formali
e∆empju, li ji¿i garantit b'mod mhux konkret is-sajd sostenibbli, i∆da
u istituzzjonali (ara l-kaxxa).
jridu ji¿u definiti l-krterji konkreti tas-sostenibbilttas-sajd: il-pjan ta'
¿estjoni, it-trobbija ta' individwi adulti, tag¢mir selettiv, eƒƒ.
Dan il-qafas ta' kriterji obbligatorji jnaqqas ir-riskju
2. Proƒess ta' akkreditazzjoni minn terza persuna indipendenti – ta' xkiel g¢all-kompetizzjoni u joffri lil kull operatur
Wie¢ed ma jistax ikun l-im¢allef tieg¢u nnifsu. B'mod konformi ma' il-flessibiltkollha me¢tie¿a biex isib jew jo¢loq tikketta
l-istandards ISO 14024, il-partijiet involuti fl-g¢oti ta' tikketta eko lil eko li hija l-aktar adattata g¢at-tip ta' sajd u g¢all-mezzi
prodott iridu jkunu indipendenti minn xulxin. Il-korp ta' akkreditazzjoni finanzjarji tieg¢u, li huwa ta' vanta¿¿ g¢all-intrapri∆i ta'
jistabbilixxi l-kriterji g¢all-g¢oti: huwa jag¢ti l-akkreditazzjoni lill-korpi daqs ∆g¢ir u medju u g¢all-operaturi mill-pajji∆i li qed
taƒ-ƒertifikazzjoni li jivverifikaw li l-produttur jissodisfa b'mod xieraq ji∆viluppaw. Barra minn hekk, ikun garantit li t-tikketti
il-kriterji, u japprova ƒ-ƒertifikazzjoni tag¢hom, fi kliem ie¢or id-dritt eko kollha jkunu serji. B'hekk, ti¿i ∆gurata l-kredibilt
li j¿ibu l-logo fuq il-prodott. tag¢hom f'g¢ajnejn il-pubbliku u jkunu jistg¢u jag¢tu
inƒentiv kummerƒjali lill-prattika tas-sajd responsabbli.
3. Aƒƒess miftu¢ – Skema ta' tikketti eko trid tkun aƒƒessibbli
g¢all-operaturi kollha, ming¢ajr diskriminazzjoni, b'mod li ma tfixkilx X'ser ji¿ri issa?
il-moviment liberu tal-merkanzija. Dan huwa obbligu relevanti g¢all- Permezz tal-komunika li ¢ar¿et, il-Kummissjoni trid
kummerƒ internazzjonali. L-iskop ta' din il-¢tie¿a hu li ma ji¿ux esklu∆i tqanqal dibattitu dwar dan is-su¿¿ett bejn l-istituzzjonijiet
l-intrapri∆i ta' daqs ∆g¢ir u medju, u lanqas il-pajji∆i li qed ji∆viluppaw. Ewropej, l-Istati Membri, is-settur tas-sajd kollu,
4. Kontroll rigoru∆ – Minbarra l-proƒeduri ta' akkreditazzjoni/ƒertifi- l-assoƒazzjonijiet tal-¢arsien ta' l-ambjent u l-gruppi
kazzjoni, il-proƒessi tat-tikketta eko jridu jkunu so¿¿etti g¢al kontroll tal-konsumaturi. L-ewwel skambji ta' opinjonijiet dwar
bil-g¢an li ji¿i vverifikat li l-¢ti¿ijiet minimi huma m¢arsa, li s-sistema is-su¿¿ett wrew li hemm opinjonijiet diversi. Huwa
ta' ƒertifikazzjoni ta¢dem sew u li t-tag¢rif mog¢ti lill-konsumatur g¢alhekk li d-dibattitu huwa ta' importanza kbira: minkejja
huwa preƒi∆. li l-Kummissjoni wriet li tippreferi l-alternattiva ta' «¢ti¿ijiet
minimi», i∆-∆ew¿ alternattivi l-o¢ra m'humiex esklu∆i.
5. It-trasparenza – Il-konsumatur g¢andu jkun jaf il-kriterji li fuqhom
hija bbazata t-tikketta eko: irid ikun f'po∆izzjoni li jista' jifhem faƒilment.
Barra hekk, it-tag¢rif mog¢ti fuq il-post tal-bejg¢ irid ikun konsistenti
mal-kriterji, b'mod li ma jqarraqx bil-konsumatur.
6MT.qxd 11/10/05 18:40 Page 7
Barra minn hekk, jekk mid-diskussjonijiet jirri∆ulta illi • Huwa previst kif g¢andhom ji¿u amministrati t-tikketti
hija me¢tie¿a xi azzjoni min-na¢a tal-Komunit inkunu eko ta' l-istokks sfruttati ∆∆ejjed?
rridu nindirizzaw bosta mistoqsijiet qabel ma' l-azzjoni
tie¢u l-forma konkreta ta' proposta le¿islattiva: • Irid ji¿i stabbilit ukoll l-mod kif tikketta eko tista'
tiddefinixxi l-objettivi tag¢ha: huwa ƒar li dan irid jibqa'
• Fl-ewwel lok irridu niddefinixxu l-iskop tal-programm realistiku u applikabbli fir-realit li jmur lil hinn mill-aspett
tat-tikketti eko: per e∆empju, huwa me¢tie¿ illi t-tikketta sempliƒi tar-regolazzjoni.
eko jkollha effett tajjeb fuq stokk s¢i¢ ta' ¢ut sfruttat,
u ƒ-ƒertifikazzjoni tista' ting¢ata lil g¢add ta' sajjieda • Iridu ji¿u organizzati wkoll ir-relazzjonijiet bejn il-¢oloq
li ju∆aw metodi selettivi (fuq stokk sfruttat i∆∆ejjed)? kollha tal-katina tal-produzzjoni, mis-sajjied sal-konsumatur,
b'mod illi l-vanta¿¿i tat-tikketta eko igawdi minnhom
kull¢add indaqs.
• Fl-a¢¢ar, g¢andu jkun hemm qbil dwar il-kriterji ta'
evalwazzjoni ta' tikketta eko: dawn g¢andhom jirreferu
g¢all-mezzi tekniƒi u∆ati minn flotta jew g¢ar-ri∆ultati
reali tat-tip ta' sajd fil-prattika?
Dawn il-mistoqsijiet kollha ser ji¿u diskussi fil-laqg¢at
ta' bejn id-diversi atturi politiƒi u ekonomiƒi tas-settur.
I∆-∆ew¿ tikketti eko prinƒipali li je∆istu g¢all-prodotti tas-sajd
Wara bosta snin, tnisslu tikketti eko speƒifiƒi g¢all-prodotti tas-sajd.
I∆-∆ew¿ tikketti l-aktar mag¢rufa huma deskritti fil-qosor hawn isfel:
«Dolphin Safe/Dolphin friendly» Il-«Marine Stewardship Council»
(Ming¢ajr Periklu g¢ad-Delfini)
Din id-definizzjoni – li mhijiex e∆attament wa¢da tat-tikketti eko – It-tikketta MSC in¢olqot fl-1997 fuq inizjattiva kon¿unta tal-grupp Unilever
in¢olqot fis-snin disg¢in minn NGO ta' l-Istati Uniti, l-Earth Island (li g¢andu ditti b¢al Iglo, Findus, Birds Eye) u l-WWF. Din in¢olqot
Institute (EII). Din tidentifika t-tonn maqbud ming¢ajr ma ji¿u ƒƒirkondati bil-g¢an li ting¢ata garanzija lill-konsumatur li l-prodott ikun ¿ej minn
d-delfini. B¢alissa hemm konfront bejn ∆ew¿ interpretazzjonijiet sajd amminsitrat sew u li ma jkomplix jaggrava l-problema ambjentali
kuntrastanti ta' x’inhu t-tonn «Dolphin Safe»: dik ta' l-EII, li, kif issemma', tas-sajd ∆ejjed.
ma tippermettix lis-sajjieda jiƒƒirkolaw id-delfini matul l-operazzjoni
Sallum, g¢axar impri∆i tas-sajd, fosthom erbg¢a Ewropej, kisbu dintas-sajd biex jinqabad it-tonn (b'mod partikolari t-tonn albakora), u dik
iƒ-ƒertifikazzjoni. Aktar minn 180 prodott fid-dinja kollha j¿ibu t-tikkettatal-Ftehim Internazzjonali dwar il-Programm ta’ Konservazzjoni
MSC, waqt li tnax-il impri∆a b¢alissa qed ji¿u evalwati. L-MSC, li hijatad-Delfini (AIDCP) l-organizzazzjoni msie¢ba mal-Kummissjoni
1 inizjattiva ferm ambizzju∆a, tista' madanakollu ti¿i kritikata g¢all-fattInter-Amerikana tat-Tonn Tropikali (IATTC) ( ) li timponi xi obbligi u
illi l-proƒess ta' akkreditazzjoni huwa mmexxi mill-proprjetarju tat-tikkettadispo∆izzjonijiet partikolari li g¢andhom ji¿u m¢arsa u implimentati
u mhux minn terza persuna indipendenti. Il-proƒess ta' elaborazzjonimatul l-operazzjonijiet tas-sajd fl-Oƒean Paƒiku tal-Lvant u li l-g¢an
tal-prinƒipji ta' l-MSC iltaqa' ma' ƒerta re∆istenza mill-pajji∆i li qedprinƒipali tag¢ha hu li jitnaqqas il-qbid sekondarju ta' delfini matul
ji∆viluppaw, li jib∆g¢u li l-prodotti tag¢hom ser ji¿u esklu∆i mis-swieqdawn l-operazzjonijiet, sakemm fl-a¢¢ar jin¿ieb g¢ax-xejn.
tal-pajji∆i ∆viluppati.
Fil-fatt id-diver¿enza bejn dawn i∆-∆ew¿ interpretazzjonijiet differenti
Minbarra t-tikketti eko ta' skala multinazzjonali, niltaqg¢u wkoll ma'tat-«tonn Dolphin Safe» g¢andha effetti u konsegwenzi fuq il-moviment
inizjattivi privati ta' marki kummerƒjali jew sinjali ta' distributuri li liberu tal-prodotti tat-tonn: l-Istati Uniti, sa mill-bidu tas-snin disg¢in,
l-kredibilittag¢hom hija diskutibbli.adottat fil-le¿islazzjoni interna tag¢ha d-definizzjoni ta' l-EII ta' «tonn Dolphin
Safe» u g¢aldaqstant it-tonn kollu li jinqabad skond ir-regoli ta' l-AIDCP
ma jistax jinbieg¢ fuq is-suq ta' l-Istati Uniti bit-tikketta «Dolphin Safe».
L-Unjoni Ewropea tinsab fil-proƒess li ssir Membru s¢i¢ ta' l-AIDCP u
tie¢u sehem fil-proƒedimenti ta' dan il-Ftehim flimkien mal-Partijiet
Kontraenti l-o¢rajn, inklu∆a l-Istati Uniti. L-Iskema ta' ¥ertifikazzjoni u
t-Tikketta ta' l-AIDCP hija sistema volontarja fi ¢dan l-AIDCP u l-Kunsill
tal-Ministri ta' l-UE b¢alissa qed je∆amina jekk l-iskema g¢andhiex
ti¿i implimentata fl-Unjoni Ewropea.
7
(1) L-organizzazzjoni re¿jonali tal-¢ut ta’ l-ispeƒi tat-tonn fil-Paƒifiku tal-Lvant
(kosta Amerikana).MT.qxd 11/10/05 18:40 Page 8
A¢barijiet
A¿enzija g¢all-kontroll a¢jar tas-sajd
L-A¿enzija ta' Kontroll tas-Sajd
ser tkun responsabbli biex
tikkoordina l-kontrolli nazzjonali
ta' l-Istati Membri, fuq l-art u
fuq il-ba¢ar, per e∆empju billi
tibg¢at gruppi ta' spezzjoni
multinazzjonali.
1L-A¿enzija tal-Komunitg¢all-kontroll tas-sajd ( ) ta' l-2001 li, fil-kuntest tar-riforma tal-politika komuni
in¢olqot f'April ta' l-2005. Ir-rwol tag¢ha hu li tas-sajd, kienet di¿pproponiet li tin¢oloq struttura
tikkoordina l-mezzi ta' kontroll u ta' spezzjoni ta' komuni ta' spezzjoni b¢ala mezz sabiex ti¿i garantita
l-Istati Membri, waqt li l-mira tag¢ha hi li tara li jkun l-implimentazzjoni effikaƒi tal-mi∆uri previsti fil-qafas
hemm applikazzjoni effettiva u uniformi tar-regoli ta' din il-politika.
tal-politika komuni tas-sajd kull fejn tkun attiva l-flotta
tas-sajd Ewropea. Il-kwartjieri ¿enerali tag¢ha L-implimentazzjoni ta' kondizzjonijiet armonizzati li
jinsabu f’Vigo, fi Spanja. japplikaw g¢ar-regolazzjoni hija fil-fatt wa¢da mill-kolonni
ta' din ir-riforma tal-PKS li ¿iet adottata fl-2002. Fl-istess
Biex nifhmu l-importanza ta' din l-A¿enzija ¿dida, je¢tie¿ ∆mien meta adotta dawn il-mi∆uri, il-Kunsill tal-ministri
li nifhmu l-mod kif isiru l-kontrolli. Il-prinƒipju ba∆iku hu tas-sajd sejja¢ lill-Kummissjoni biex ta¢dem fuq
li l-Istati Membri huma responsabbli g¢all-applikazzjoni «il-¢olqien ta' struttura komuni ta' spezzjoni».
tar-regoli tal-politika komuni tas-sajd, fir-rigward tat-
territorju tag¢hom, l-ilmijiet li jaqg¢u ta¢t ir-responsabbilt Il-Missjoni ta' l-A¿enzija
tag¢hom u l-bastimenti tas-sajd li jtajru l-bandiera L-objettiv ta' l-A¿enzija hu li torganizza l-koordinazzjoni
tag¢hom, kull fejn dawn ikunu qed iwettqu l-attivitajiet operattiva ta' l-attivitajiet ta’ kontroll u ta' spezzjoni mwettqa
tag¢hom tas-sajd. I∆da l-attivitajiet ta' kontroll u spezzjoni mill-Istati Membri b'mod konformi ma' l-obbligi tal-Komunit
fl-Istati Membri s'issa m’humiex koordinati b'mod f'dak li g¢andu x'jaqsam ma' kontroll u spezzjoni.
sistematiku f'dak li g¢andu x'jaqsam mal-proƒeduri,
il-frekwenza u l-g¢ebusija tag¢hom, li jvarjaw minn Stat Hi ser tg¢in ukoll, fil-qasam ta' kompetenza tag¢ha,
g¢all-ie¢or. Barra minn hekk, il-biƒƒa l-kbira ta' l-Istati lill-Istati Membri biex jidraw r-responsabbiltajiet u l-obbligi
Membri ddelegaw ir-responsabbiltta' kontroll u tag¢hom ta¢t ir-regoli tal-PKS u biex din ti¿i mwettqa
e∆ekuzzjoni tal-PKS lil diversi awtoritajiet kompetenti b'mod armonizzat fil-Komunitkollha.
fuq livell nazzjonali u re¿jonali (servizzi ta' spezzjoni
tas-sajd, gwardji tal-kosta, awtoritajiet marittimi, awtoritajiet Missjoni o¢ra li g¢andha l-A¿enzija hi li tg¢in lill-Istati
tad-dwana, il-pulizija, eƒƒ); g¢add kbir ta' dawn l-awtoritajiet membri biex jikkomunikaw mal-Kummissjoni u ma'
g¢andhom responsabbiltajiet o¢rajn li m'humiex partijiet terzi l-informazzjoni dwar l-attivitaiet tas-sajd
esklussivament marbuta mas-sajd. Din is-sitwazzjoni kif ukoll dwar l-attivitajiet ta' kontroll u spezzjoni.
tikkomplika aktar il-koordinazzjoni ta' l-attivitajiet
ta' kontroll tas-sajd. Fl-a¢¢ar, l-A¿enzija ser tikkoordina l-operazzjonjiet li
ji¿¿ieldu kontra s-sajd illegali, mhux iddikjarat u mhux
Ir-ri∆ultat hu li l-applikazzjoni koerenti u armonizzata regolat, b'mod konformi mar-regoli tal-Komunit
tad-dispo∆izzjonijiet tal-PKS fil-prattika hija aktar diffiƒli,
u s-settur tas-sajd huwa milqut ¢a∆in min-nuqqas ta' Il-koordinazzjoni operattiva
uniformitta' l-attivitajiet ta' kontroll bejn ∆ona u o¢ra. Wa¢da mir-reponsabbiltajiet prinƒipali ta' l-A¿enzija
ser tkun li torganizza l-koordinazzjoni operattiva ta' bejn
Ir-ri∆ultat tar-riflessjoni strate¿ika l-Istati Membri. B'mod konkret, waqt li tu∆a l-ispetturi u
Ir-riflessjoni u l-azzjoni dwar dan is-su¿¿ett ma bdewx l-mezzi ta' azzjoni ta' l-Istati Membri, hi trid torganizza
illum. L-armonizzazzjoni u l-koordinazzjoni ta' l-istrate¿iji l-ispezzjonijiet komuni. Skond l-istrate¿ija definita fuq
ta' kontroll kienu tema importanti tal-green paper livell komunitarju jew internazzjonali, hi trid tistabbilixxi,
8
(1) Stabbilita bir-Regolament 768/2005 tal-Kunsill.
nru. 26 Is-Sajd u l-Akwakultura fl-Ewropa
I Settembru 2005 I
© Kummissjoni EwropeaMT.qxd 11/10/05 18:40 Page 9
Fil-qosor
Struttura u ¢idma ta' l-A¿enzija
L-A¿enzija, li hija Korp tal-Komunitb'personalit¿uridika distinta,
g¢andha kunsill amministrattiv u hija mmexxija u rappre∆entata minn
direttur e∆ekuttiv. Tikkonsisti wkoll f'kunsill konsultattiv mag¢mul minn
rappre∆entanti tal-kunsilli konsultattivi re¿jonali li jg¢aqqdu lill-partijiet
kollha interessati fil-¿estjoni tas-sajd.
Il-Kunsill Amministrattiv
Dan huwa kompost minn rappre∆entant minn kull Stat Membru u sitt
rappre∆entanti mill-Kummissjoni, ma¢tura g¢al ¢ames snin. Dan il-mandat
jista' ji¿¿edded.
Huwa jinnomina lid-direttur e∆ekuttiv, jiddefinixxi l-programm tax-xog¢ol waqt
li jikkunsidra l-pariri tal-Kummissjoni u ta' l-Istati Membri, u jadotta l-ba¿it
u r-rapport ¿enerali ta' l-A¿enzija dwar is-sena preƒedenti.
Il-president tal-kunsill amministrattiv ji¿i elett minn fost ir-rappre∆entanti
tal-Kummissjoni, waqt li l-viƒi president ji¿i elett minn fost il-membri ta’ l-istess
b'koordinazzjoni ma' l-awtoritajiet nazzjonali, pjanijiet kunsill g¢al perjodu ta' tlett snin li jista' ji¿¿edded darba.
g¢al spezzjonijiet komuni b'objettivi speƒifiƒi (setturi Il-kunsill amministrattiv jasal g¢ad-deƒi∆jonijiet tieg¢u b'ma¿¿oranza assoluta
tas-sajd speƒifiƒi, pjanijiet ta' tkattir mill-¿did, flotot, tal-voti kollha mitfug¢a.
∆oni, eƒƒ).
Id-direttur e∆ekuttiv
Sabiex twettaq il-pjanijiet tag¢ha, hija trid tg¢aqqad Huwa jmexxi, ta¢t il-kontroll tal-kunsill amministrattiv, l-attivitajiet kollha
gruppi ta' spezzjoni multinazzjonali li ju∆aw il-mezzi ta' l-A¿enzija u jie¢u ¢sieb li l-programm tax-xog¢ol jitwettaq sew. Il-mandat
(bastimenti, ajruplani, karrozzi, eƒƒ.) li jitpo¿¿ew g¢ad- tieg¢u huwa ta' ¢ames snin u jista' ji¿¿edded darba. Ming¢ajr pre¿udizzju
dispo∆izzjoni tag¢hom mill-Istati Membri in kwistjoni. g¢all-kompetenzi rispettivi tal-Kummissjoni u tal-kunsill amministrattiv,
id-direttur la jista' jitlob u lanqas jaƒƒetta struzzjonijiet ming¢and ebda
Ta¢ri¿ u teknolo¿iji ¿odda gvern jew entito¢ra.
L-A¿enzija tista' ti¿i mqabbda wkoll biex t¢arre¿
l-ispetturi, biex tiffaƒilita l-applikazzjoni ta' teknolo¿iji Il-kunsill konsultattiv
¿odda, li tistabbilixxi l-proƒeduri komuni ta' kontroll, eƒƒ. Wie¢ed mill-punti essenzjali tar-riforma tal-politika komuni tas-sajd ta'
Hija ser ikollha l-possibilitli tag¢ti servizzi kuntrattwali l-2002 kien li tissa¢¢a¢ il-parteƒipazzjoni tas-sajjieda u tal-partijiet o¢rajn
lill-Istati Membri fuq talba tag¢hom u bl-ispejje∆ g¢alihom interessati fil-proƒess tal-PKS. Hija f'din il-perspettiva li l-A¿enzija g¢andha
(b¢all-kiri u l-u∆u ta' vapuri ta' sorveljanza u r-rekluta¿¿ kunsill konsultattiv kompost minn membri tal-kunsilli konsultattivi re¿jonali,
ta' osservaturi). wie¢ed g¢al kull kunsill, sabiex ti¿i garantita kooperazzjoni ¿usta bejn
il-partijiet kollha interessati. Il-membri tal-Kunsill konsultattiv jag¢tu pariri
Azzjoni li tmur lil hinn mill-ib¢ra tal-Komunit lid-direttur e∆ekuttiv fit-twettiq tal-funzjonijiet tieg¢u u wie¢ed minnhom
L-Unjoni Ewropea g¢andha wkoll diversi obbligi ta¢t g¢add jie¢u sehem fil-laqg¢at tal-kunsill amministrattiv i∆da ming¢ajr id-dritt tal-vot.
ta' ftehim internazzjonali u min¢abba l-parteƒipazzjoni
tag¢ha f'organizzazzjonijiet re¿jonali tas-sajd (ORS), li
tag¢mel kontrolli u spezzjonijiet fuq il-flotta tal-Komunit
li tkun attiva barra mill-ib¢ra ta' l-Unjoni. Dan huwa l-ka∆
b'mod partikolari fil-qafas ta' l-Organizzazzjonijiet tas-Sajd
ta' l-Atlantiku tal-Majjistral (NAFO) jew tal-Kummissjoni
tas-sajd ta' l-Atlantiku tal-Grigal (NEAFC).
Sabiex ti¿i ∆gurata l-effiƒjenza, il-Komunit b¢all-partijiet
kontraenti l-o¢rajn kollha, ¢adet ta¢t idejha f'dawn l-a¢¢ar
g¢axar snin responsabbiltajiet operattivi relatati ma' dawn
l-attivitajiet ta' spezzjoni u kontroll fl-ib¢ra internazzjonali. Ta' min tkun taf
Il-Kummissjoni tie¢u ¢sieb, per e∆empju, f'isem il-Komunit
sa mill-1990, bastiment ta' sorveljanza fit-Tramuntana • Il-¢olqien ta' l-A¿enzija m'hu ser ibiddel xejn mill-obbligi
ta' l-Atlantiku u tibg¢at osservaturi f'diversi ∆oni. ta' l-Istati Membri fir-rigward ta' l-applikazzjoni tal-mi∆uri
tal-PKS u dawk tal-Kummissjoni Ewropea li jiggarantixxu
L-A¿enzija l-¿dida ser tkun responsabbli biex tikkoordina l-¢arsien ta' dawn l-obbligi mill-Istati Membri.
l-attivitajiet ta' kontroll mwettqa mill-Istati Membri sabiex
ji¿u m¢arsa l-obbligi internazzjonali ta' l-Unjoni Ewropea. • Il-ba¿it tag¢ha g¢all-2006 huwa ta' 5 miljun EUR u ser
jevolvi skond l-attivitajiet ta' l-A¿enzija.
Permezz ta' din l-istruttura ¿dida, m'hemmx dubju li
l-applikazzjoni tal-PKS ser tkun aktar rigoru∆a, kif ukoll • L-A¿enzija ser tkun ibbazata f'Vigo, f'Galizja.
aktar ¿usta u trasparenti. Dan it-tis¢i¢ ta' l-attivitajiet
ta' kontroll g¢andu jtejjeb il-¢arsien tar-regoli tal-PKS • Il-personal tag¢ha ser jikkonsisti f'madwar ¢amsin
u l-protezzjoni tar-ri∆orsi tas-sajd. persuna.
9
Is-Sajd u l-Akwakultura fl-Ewropa
nru. 26 I Settembru 2005 IMT.qxd 11/10/05 18:40 Page 10
A¢barijiet
Vigo, VIGO
kwartjieri ¿enerali
Españata' l-A¿enzija u l-ewwel
port tas-sajd ta' l-Ewropa
Il-belt ta' Vigo tinsab f'qag¢da privili¿¿ata ; b¢ala port nordiƒi u ¢ut ie¢or fi∆-∆oni tas-sajd internazzjonali b¢al
1 2naturali mrekken fil-fond ta’ ria, u li g¢andu l-ilqug¢ tal- dawk tan-NAFO ( ) u ta’ l-NEAFC ( ); u 102 bastiment
g∆ejjer Cies, Vigo hija belt ibba∆ata fuq is-sajd, attivit tat-tkarkir bir-refri¿erazzjoni ta’ kumpaniji diversi,
li tmur lura g¢al qabel ∆mien ir-Rumani. Din il-belt, li tinsab li jistadu prinƒipalment g¢all-marlozz u l-klamar, li,
fix-xifer tal-majjistral ta' Spanja, fil-provinƒja Galizjana waqt li jwettqu l-attivitajiet tag¢hom fl-ib¢ra ta’ Stati
ta' Pontevedra u qrib ¢afna tal-fruntjiera Portugi∆a, g¢andha o¢rajn, xi kultant ji∆barkaw il-¢ut u jmorru g¢at-tiswijiet
l-ewwel port tas-sajd fi Spanja u ... ta' l-Unjoni Ewropea. fil-port ta’ Vigo.
Fil-qasam tas-sajd mal-kosta, il-Federazzjoni
tal-cofrads tal-provinƒja ta' Pontevedra g¢andha
ta¢tha 4 000 bastiment, fosthom bastimenti tas-sajd
bit-tartarun li jaqbdu s-sardin, is-sawrell u l-pizzintun,
u in¿enji o¢rajn li ju∆aw l-aktar tag¢mir ∆g¢ir b¢all-g¢e∆ula
(g¢all-g¢a¿u∆a, il-barbun imperjali, il-lingwata, l-awrat
komuni u l-marlozz) jew nases (g¢all-qarnit, friefet
il-ba¢ar, eƒƒ.). Parti minn din il-flotta tas-sajd mal-kosta
hija milquta direttament mill-pjan ta' tkattir mill-¿did
ta' l-istokks tal-marlozz Iberiku u ta' l-awwista, kif
ipproponiet il-Kummissjoni fl-2004, u li b¢alissa qed
ji¿i diskuss mill-Parlament u l-Kunsill.
Fl-2004, 86 000 tunnellata ¢ut frisk u 496 000 tunnellata
¢ut tal-fri∆a ¿ew ∆barkati fil-port. Aktar minn 55 trakk
ji¿i jg¢abbi kuljum. O¢rajn ji¿u biex ibieg¢u l-¢ut
tag¢hom minn in¢awi o¢ra tal-Galizja, u sa¢ansitra
minn pajji∆i o¢ra ta' l-Unjoni Ewropea, min¢abba li
l-prezzijiet hawnhekk huma aktar g¢aljin.
Il-belt ta' Vigo b'hekk hija ƒentru ta’ attivitindustrijali u
kummerƒjali dedikata g¢all-prodotti tas-sajd. L-industrija
tal-prodotti fil-laned inbdiet minn intraprendituri Katalani
fi tmiem is-seklu tmintax u kienet i∆-∆errieg¢a li minnha
fjorixxiet il-belt. Aktar minn 60 intrapri∆a tal-kummerƒ
u ta' l-ipproƒessar tal-¢ut, molluski u krustaƒej huma
bba∆ati f'din il-belt. I∆da l-industrija m'hijiex biss
tal-¢ut: Vigo hija wkoll port kummerƒjali fuq skala kbira
(4.7 miljun tunnellata ta' merkanzija differenti fl-2004)
Il-belt ta' Vigo, fejn jinsabu l-kwartjieri ¿enerali ta' l-A¿enzija ta' Kontroll tas-Sajd, li jdawwar attivitindustrijali mix¢uta lejn il-kostruzzjoni
g¢andha relazzjoni mal-ba¢ar u mas-sajd sa mill-qedem. Din hija l-ewwel port
navali, it-trasport, it-teknolo¿ija tar-refri¿erazzjoni Ewropew tas-sajd u ƒentru kbir ta' l-ipproƒessar u l-kummerƒ tal-prodotti tas-sajd.
u o¢rajn.
F'Vigo insibu flotta importanti ¢afna, b'aktar minn M'huwiex b'kumbinazzjoni li l-assoƒjazzjonijiet tas-sajd
400 bastiment affiljat mal-kooperattiva tas-sidien ta' ewlenin Spanjoli huma bba∆ati fil-belt ta' Vigo. Dan huwa
bastimenti ta' din il-belt. Din tikkonsisti f'35 bastiment l-ka∆ ta' l-assoƒjazzjoni Spanjola tal-bejjieg¢a tal-¢ut
tas-sajd bit-tartarun li jistadu g¢as-sardin, is-sawrell u (Acopevi), li g¢andha 91 membru li jbieg¢u l-prodotti
l- pizzintun mal-kosta tal-Galizja; 100 bastiment tas-sajd tag¢hom fil-peninsula kollha u fuq il-g∆ejjer, l-Assoƒjazzjoni
bil-konz attivi fl-oƒean Atlantiku, Indjan u Paƒifiku li Spanjola tal-bejjieg¢a bl-ingrossa, l-industriji ta'
jaqbdu l-pixxispad, tipi differenti ta' klieb il-ba¢ar u tonn; l-ipproƒessar, l-importaturi u l-esportaturi tal-prodotti
111 dg¢ajsa tal-Gran Sol li jistadu essenzjalment g¢all- tas-sajd u ta' l-akwakultura (Conxemar), li mag¢ha
megrim, il-petriƒa u l-marlozz fl-ib¢ra tal-Komunit hemm affiljati 256 intrapri∆a mxerrda madwar Spanja,
70 bastiment kbir tat-tkarkir b’refri¿erazzjoni li jistadu kif ukoll l-assoƒjazzjoni Spanjola tal-manifatturi
g¢all-¢alibatt, il-grenadier tal-blat, l-iskorfna, il-gambli tal-prodotti ppre∆ervati (Anfaco).
10
(1) L-Organizzazzjoni tas-Sajd ta' l-Atlantiku tal-Majjistral.
(2) Kummissjoni tas-sajd ta' l-Atlantiku tal-Grigal.
© To Labra