Een gemeenschappelijk landbouwbeleid voor de jaren negentig
112 pages
Nederlandse
Le téléchargement nécessite un accès à la bibliothèque YouScribe
Tout savoir sur nos offres

Een gemeenschappelijk landbouwbeleid voor de jaren negentig

-

Le téléchargement nécessite un accès à la bibliothèque YouScribe
Tout savoir sur nos offres
112 pages
Nederlandse

Description

Tijdschrift 5/1989 EEN GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID VOOR DE JAREN NEGENTIG EUROPESE DOCUMENTATIE In ck'zi'lfdi' serif Ilei onderwijs aan kinderen van migrerende werknemers in de Gemeenschap (niel meer verkrijgbaar) l)e bescherming van de werknemers hij multinationale ondernemingen miei meer vergrijgbaan De buitenlandse handel van de Europese Gemeenschap (niel meer verkrijgbaar/ De opleiding van leerkrachten in de Europesep (niel meer verkrijgbaar) technische handelsbelemmeringen: dee Gemeenschap opent de grenzen (niel meer verkrijgbaar) De Europese Gemeenschap en de ontwikkelingslanden (niel meer verkrijgbaar) Meer zeggenschap voor de Europese werknemer (niel meerDe consument in de Europese Gemeenschap (niel meer verkrijgbaar) 25 jaar buitenlandse betrekkingen van de Europese Gemeenschap (niel meer verkrijgbaar) De tweede uitbreiding van de Europese Gemeenschap miei meer verkrijgbaar) De Gemeenschap en haar regio's (derde uitgave) De acne van de Europese Gemeenschap in de culturele sector De Europese Gemeenschap en de beroepsopleiding Dee Economische en Monetaire Unie (tweede uitgave) Het \rije verkeer van personen in de Europese Gemeenschap ben onderwijsbeleid \oor Europa (tweede uitgave) De indusiriesiralegic van de Europese Gemeenschap (niel meer verkrijgbaar) De Europese Gemeenschap en hel energievraagstuk (derde uitgave) (niet meer verkrijgbaar) Het sociale beleid in de Europese Gemeenschap (derde uitgave) (niel meerDe douane-unie (derde

Sujets

Informations

Publié par
Nombre de lectures 11
Langue Nederlandse
Poids de l'ouvrage 3 Mo

Exrait

Tijdschrift 5/1989
EEN
GEMEENSCHAPPELIJK
LANDBOUWBELEID
VOOR DE JAREN
NEGENTIG
EUROPESE DOCUMENTATIE In ck'zi'lfdi' serif
Ilei onderwijs aan kinderen van migrerende werknemers in de Gemeenschap (niel meer verkrijgbaar)
l)e bescherming van de werknemers hij multinationale ondernemingen miei meer vergrijgbaan
De buitenlandse handel van de Europese Gemeenschap (niel meer verkrijgbaar/
De opleiding van leerkrachten in de Europesep (niel meer verkrijgbaar)
technische handelsbelemmeringen: dee Gemeenschap opent de grenzen (niel meer verkrijgbaar)
De Europese Gemeenschap en de ontwikkelingslanden (niel meer verkrijgbaar)
Meer zeggenschap voor de Europese werknemer (niel meer
De consument in de Europese Gemeenschap (niel meer verkrijgbaar)
25 jaar buitenlandse betrekkingen van de Europese Gemeenschap (niel meer verkrijgbaar)
De tweede uitbreiding van de Europese Gemeenschap miei meer verkrijgbaar)
De Gemeenschap en haar regio's (derde uitgave)
De acne van de Europese Gemeenschap in de culturele sector
De Europese Gemeenschap en de beroepsopleiding
Dee Economische en Monetaire Unie (tweede uitgave)
Het \rije verkeer van personen in de Europese Gemeenschap
ben onderwijsbeleid \oor Europa (tweede uitgave)
De indusiriesiralegic van de Europese Gemeenschap (niel meer verkrijgbaar)
De Europese Gemeenschap en hel energievraagstuk (derde uitgave) (niet meer verkrijgbaar)
Het sociale beleid in de Europese Gemeenschap (derde uitgave) (niel meer
De douane-unie (derde uitga\ei (niet meer verkrijgbaar)
I let vervoerbeleid van de Europesep (tweede uitgave) (niel meer verkrijgbaar)
De vrouw in de Europese Gemeenschap (niet meer verkrijgbaar)
De Europese Gemeenschap en haar rechtsorde (tweede uitgave) miei meer
De economie van de Europese Gemeenschap (niet meer verkrijgbaar)
Hel visserijbeleid van de Europesep miei meer verkrijgbaar)
De Europese Gemeenschap en hei MiddellandseZeegehied
De nucleaire veiligheid m de Europese Gemeenschap miei meer
De begroting van de Europese ( iemeenschap (vierde uitgave) (niet meer verkrijgbaar)
Hei ABC van hei gemeenschapsrecht tlweede uitgave) (niet meer
De Euro|ieanen bekijken /ich/ell — Hlik op de publieke opinie in Europa van 1973-1986 uweede uitgave)
I lel I lol van Justitie van ile Europese ( iemeenschap (vierde uitgave)
Europese eenwording — Oorsprong en groei (tweede uitgave)
De Europese (iemeenschap en het leefmilieu (derde
De ecu (tweede uitgave)
De wijn in de Europese (iemeenschap (tweede uitga\el ,,.,,,..,,, ,·,. v..,--,.,,,„,,...
\uieur
Afdeling l\ 1-5 — ( oonlinatii· in voorbereiding van piiblikaties Een gemeenschappelijk landbouwbeleid
voor de jaren negentig
(Vijfde uitgave)
Manuscript voltooid in juli 1989 Deze publikatie wordt eveneens in de volgende talen uitgegeven:
ES ISBN 92­826­0631­7 Una politica agraria común para los años noventa
DA ISBN 92­826­0632­5 En Fælles Landbrugspolitik for 1990'erne
DE ISBN 92­826­0633­3 Eine gemeinsame Agrarpolitik für die neunziger Jahre
GR ISBN 92­826­0634­1 Κοινή γεωργική πολιτική για τη δεκαετία του 1990
ΕΝ ISBN 92-826-0635-Χ Α common agricultural policy for the 1990s
ER ISBN 92-826-0636-8 Une politique agricole commune pour les années 90
ITN 92-826-0637-6 Una politica agraria comune per gli anni '90
PT ISBN 92-826-0639-2 Urnaa agricola comum para os anos noventa
Bibliografische data bevinden zich aan het einde van deze publikatie
Luxemburg: Bureau voor officiële puhlikaties der Europese Gemeenschappen. 19S9
ISBN 92-826-0638-4
Catalogusnummer: CB-55-89-358-NL-C
De in deze publikalie opgenomen teksten kunnen geheel of gedeeltelijk vrij worden overgenomen met vermel­
ding van hun herkomst.
Printed in the IR o/ (ìermany Inhoud
I. Inleiding: Een nieuwe context voor de landbouw en het landbouwbeleid 5
Λ. De landbouw in een Europa zonder grenzen: „1992" 5
B. De Europese landbouw in beweging6
II. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid: het hoe en waarom9
A. Argumenten voor een gemeenschappelijk landbouwbeleid 9
1. Waarom een landbouwbeleid? 9
2. Een gemeenschappelijkbeleid:debetereaanpak12
3. De invoeringvanhetgemeenschappelijklandbouwbeleid15
4. Duidelijke beginselen16
5. De rol van hetlandbouwbeleidvandeLid­Staten17
B. Markt­ en prijsbeleid18
1. De belangrijkstemarktordeningen18
2. Een klassiek model:demarktordeningvoor graan21
3. Een hoofdstukapart:delandbouwprijzen21
4. Een correctiemechanisme:demonetaire compenserende bedragen 25
C. Een nieuwe dimensie: het landbouwstructuurbcleid 27
1. Verschillen in structuur: hetmozaïekvandeEuropese landbouw27
2. Van een coördinatie van nationalestructuurmaatregelen toteengemeenschappelijk
landbouwstructuurbeleid 28
3.Modernisering,verjonging, beterescholing:desociaal­structurele richtlijnen 29
4.Regionaleontwikkelingsprogramma'senprioritairemaatregelen31
5.Ambitieuzedoelstellingen, bescheidenresultaten33
D. Eengemeenschappelijkbeleid — een gemeenschappelijke kas: het EOGFL36
1.Financiëlesolidariteit:een van de fundamentele beginselen van de Gemeenschap...36
2.Financieringvanhetmarkt­ en prijsbeleid: de afdeling ..Garantie" 37
3.Definancieringvanhetstructuurbeleid: de afdeling ..Oriëntatie"38
4. Deontwikkelingvandelandbouwuitgaven39
E. De (iemeenschap en de internationale handel in landbouw produkten40
1. Actieve deelneming aan het internationale handelsverkeer 41
2. Naar een mondiaal goederenverkeer: de handelspolitiekvoorlandbouwprodukten ..42
3. Loyale handelspartners 45
4.Openstellingvandemarkt voor de derde wereld:eenvormvanontwikkelingshulp .. 46
5.Delandbouwonderhandelingen in de GATT: eennieuwekansvoor de internationale
handelinlandbouwprodukten48 F. Het institutionele kader: wie beslist wat? 50
1. De instellingen van de Gemeenschap
2. Besluitvorming en wetgeving2
3. De beheerscomités: het dagelijkse beheer van het landbouwbeleid 5
4. Een typisch voorbeeld: de onderhandelingen over de landbouwprijzen3
III. De hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid7
A. Waarom een hervorming? 5
1. Het kernprobleem: de landbouwoverschotten
2. Een frappante ontwikkeling: hogere landbouwuitgaven, lagere landbouwersinkomens 59
3. Toenemende internationale spanningen 61
4. Onopgeloste problemen, nieuwe uitdagingen4
B. De hervorming van het markt- en prijsbeleid6
1. Van het Groenboek van de Commissie tot de hervormingsmaatregelen 67
2. Een specifieke kwestie: de regeling inzake de melkquota9
3. Een restrictief prijsbeleid
4. Grote verantwoordelijkheid van de producenten 71
5. Een nieuwe aanpak: braaklegging, extensivering en omschakeling van de produktie 7
6. Een strakkere begrotingsdiscipline
7. Opruiming van oude voorraden8
8. Een eerste tussenbalans 7
C Doelgerichte steun en maatregelen ter verbetering van de landbouwstructuur 80
1. Een beleid voor kleine producenten 8
2. Rechtstreekse inkomenssteun: de landbouwer als uitkeringstrekker? 8
3. Een alternatief voor oudere landbouwers: de VUT-regeling1
4. Nieuwe accenten in het landbouwstructuurbeleid2
5. Een betere organisatie van de producenten3
IV. Toekomstperspectieven 85
1. De landbouw als economische sector
2. Een betere samenhang tussen de verschillende vormen van communautair beleid: de her­
vorming van de structuurfondsen6
3. Een toekomst voor het platteland7
4. Landbouw en milieu: vrienden of vijanden? 91
5. Kwaliteit en assortiment: de vraag naar levensmiddelen2
6. Nieuwe markten door industrie en biotechnologie?3
Literatuurverwijzingen 9I. Inleiding: Een nieuwe context voor de landbouw en
het landbouwbeleid
A. De landbouw in een Europa zonder grenzen: „1992'
De landbouw en het landbouwbeleid hebben lange tijd een voortrekkersrol gespeeld bij
het Europese éénwordingsproces. Het landbouwbeleid was een van de eerste beleidster­
reinen waar de Lid-Staten hun soevereiniteit voor aan deel overdroegen aan de Gemeen­
schap, zodat uniforme regels voor iedereen konden worden opgesteld. Al zeer vroeg heeft
de landbouwsector de voordelen ingezien van een gemeenschappelijke markt zonder na­
tionale grenzen. „1992", d.w.z. de totstandbrenging van een echte interne markt met een
vrij verkeer van goederen, diensten, personen en kapitaal betekent echter voor groen Eu­
ropa nieuwe uitdagingen.
Dit houdt in dat moet worden gewerkt aan het opheffen van handelsbelemmeringen die
wat landbouwprodukten betreft, het gevolg zijn van de monetaire compenserende bedra­
gen, fytosanitaire maatregelen en de huidige verschillen tussen de Lid-Staten op fiscaal
gebied. Verder moet het gemeenschappelijk landbouwbeleid worden aangepast om de be­
palingen die het integratieproces van de landbouw op communautair niveau in de weg
kunnen staan, te schrappen en op die manier een evenwichtig en rationeler gebruik van
arbeid, natuurlijke hulpbronnen en kapitaal in de landbouw te bevorderen.
In de afgelopen 25 jaar van Europees landbouwbeleid heeft groen Europa al ingrijpende
wijzigingen ondergaan. In veel Lid-Staten en gebieden is de traditionele landbouw veran­
derd in een moderne economische sector die nauwe banden onderhoudt met de toeleve­
rende en verwerkende industrie. Wil de landbouw zijn kansen benutten dan moet deze
ontwikkeling ook in de komende jaren verdergaan.
De produktie van levensmiddelen en grondstoffen is echter slechts één facet van groen
Europa. In grote gebieden van de Gemeenschap blijft de landbouw van fundamenteel
belang voor het behoud van een evenwichtige sociaal-economische structuur en een ge­
zond leefklimaat. Juist in de economisch zwakste Lid-Staten en regio's speelt de land­
bouwsector nog altijd eenn centrale rol voor het behoud van het evenwicht op het plat­
teland.
Wanneer de Lid-Staten van de Gemeenschap nog verder naar elkaar willen toegroeien
en verbetering willen brengen in de sociaal-economische omstandigheden van achterge-bleven regio's dan moeten op het platteland nieuwe impulsen worden gegeven die ook ont­
wikkeling in andere sectoren dan de landbouw mogelijk maken. Om de landbouwstruc­
tuur verder te veranderen en op die manier een harmonieuze ontwikkeling van alle platte­
landsgebieden te realiseren zijn economische alternatieven nodig zodat nieuwe arbeids­
plaatsen geschapen en nieuwe inkomstenbronnen aangeboord kunnen worden.
B. De Europese landbouw in beweging
Er is vrijwel geen enkele economische sector die zo snel en zo ingrijpend is veranderd als
de Europese landbouw. In 1960 waren er in de toenmalige Gemeenschap van Zes nog
15,2 miljoen mensen in de landbouw werkzaam. In 1987 was dat nog maar 5.2 miljoen,
dat is dus bijna twee derde minder dan in 1960. Na de toetreding van Spanje en Portugal
zijn er in de huidige Gemeenschap van Twaalf ruim 10 miljoen mensen in de landbouw
werkzaam. Dat komt neer op gemiddeld ruim 8 % van de beroepsbevolking, maar er zijn
grote verschillen tussen de Lid-Staten: terwijl in Griekenland nog bijna 30 % van de tota­
le beroepsbevolking in de landbouw werkt, is dat in landen als de Bondsrepubliek. Luxem­
burg. België, het Verenigd Koninkrijk of Nederland nog geen 5 %.
Tot 1973 is de beroepsbevolking in de landbouwsector in snel tempo teruggelopen. Door
de groei van de industrie en de dienstensector werden de nodige arbeidsplaatsen gescha­
pen buiten de landbouw. Sinds het midden van de jaren zeventig daalt de beroepsbevol­
king in de landbouw aanmerkelijk minder snel. Deze daling die eerst op ongeveer 4.5 %
lag. bedraagt inmiddels minder dan 2 %.
Tegelijk met deze uittocht van arbeidskrachten uit de landbouwsector is het aantal land­
bouwbedrijven sterk verminderd. In 1960 telde de Gemeenschap van Zes ongeveer 6.4
miljoen landbouwbedrijven tegen 4.8 miljoen 20 jaar later. De gemiddelde bedrijfsop-
pervlakte steeg lussen 1960 en 1986 van 12 hectare tot bijna 20 hectare. In de Gemeen­
schap van Twaalf is de gemiddelde bedrijfsoppervlakte echter slechts 9 ha. met enorme
verschillen tussen de Lid-Staten: terwijl de landbouwers in Griekenland en Portugal het
gemiddeld met nog geen 5 hectare grond moeten doen. zijn de landbouwbedrijven in het
Verenigd Koninkrijk gemiddeld 65 hectare groot.
De uittocht uit de landbouw heeft geleid tot een sterke vermindering van het aantal land­
bouwbedrijven met als gevolg schaalvergroting en specialisatie. De landbouwers zijn zich
steeds meer gaan toeleggen op welbepaalde produktietakken die. gezien de natuurlijke
omstandigheden of afzetmogelijkheden, de beste kans op goede resultaten bieden. Het
gebruik van kapitaal in de vorm van machines, gebouwen en installaties is sterk toegeno­
men. Dankzij de technische vooruitgang en de grotere specialisatie kan de produktie wor­
den opgevoerd. De landbouwer van nu gebruikt meer kunstmest, gewasbeschermings-De landbouw in de Gemeenschap in 1986
E F [RL I L NL Ρ VK EUR 12 Eenheid li IJK D GR
Oppervlakte
12 000 5 741 27213 31 418 5 676 17 445 128 2 025 4 532 18612 129 023 cultuurgrond 1 min ha 1 412 2 823
Produktiewaarde
179 789 7 887 20 356 41 062 3815 33 964 164 14 162 — 19 429 landbouw 1 min ecu 5 391 6 701 26 859
Aandeel van de
6.1 3,7 10,2 5,0 2,6 4,2 — 1,8 3,5 landbouw in het BIP % 2,5 5,0 1,8 16,6
Werkzame beroepsbevol­
king in de landbouw,
jacht, bosbouw en
1000 103 178 1348 1026 1742 1536 168 2 242 6,5 248 890 619 10 104 visserij
Aandeel van de land­
bouw in de actieve
21,9 28.5 16,1 7,3 15,8 10,9 4,0 4,8 2,6 8,3 beroepsbevolking % 2,9 6,8 5,3
Aantal landbouw­
952 1 818 1 057 220 2 801 4 136 769 258 8 947 bedrijven 1 000 ' 98 92 740
Gemiddelde bedrijfs-
oppervlakte ha 14,1 30,7 16,0 4,3 12,9 27,0 22,7 5,6 28,6 14,9 4,3 65,1 8,9 middelen, hoogwaardig zaaizaad en krachtvoer dan ooit tevoren. De produktiestijging
van de afgelopen 20 jaar is in eerste instantie een gevolg van hogere opbrengsten en niet
van areaaluitbreiding. Het graanareaal in de Gemeenschap is bij voorbeeld tussen 1973
en 1986 met ruim 3 % gedaald; toch is de produktie door hogere ha-opbrengsten met
27 % toegenomen. De tabel op blz. 7 bevat een aantal belangrijke kengetallen over de
Europese landbouw.