Cha Vô Danh

Cha Vô Danh

-

Livres
536 pages

Description

L'auteur nous raconte l'histoire d'une famille vietnamienne ayant vécu au Viêt Nam dans la deuxième moitié du XXème siècle. Les jeunes de la diaspora vietnamienne qui n'ont pas vécu les épreuves de leurs aînés ni savouré les jours heureux d'un "Viêt Nam d'antan" pourront, à travers cet ouvrage, mieux connaître le pays de leurs ancêtres. Les férus d'histoire apprécieront les nombreuses références historico-politiques et le lecteur curieux découvrira quelques facettes d'un Viêt Nam vu à travers le regard lucide de l'auteur.

Sujets

Informations

Publié par
Date de parution 28 février 2019
Nombre de visites sur la page 0
EAN13 9782140115325
Langue Vietnamese

Informations légales : prix de location à la page  €. Cette information est donnée uniquement à titre indicatif conformément à la législation en vigueur.

Signaler un problème
* Tác gi t ra bình thn, không thiên lch vì nhȩng thành kin yêu hay ghét, s đȝc giȕi tr tin tșng là mȓt ngun tin trung thȫc. (Đỗ Quý Toàn, nhà văn, nhà báo, California) * Mȓt cm giác nghn ngào khôn nguôi khi ln dș tȥng trang sách cȡa Phm Ngc Lân. Nghn ngào bși ln đu tiên, s phn cȡa mȓt con ngȗi, cȡa mȓt đt nȕc đȝc tr v vȕi nhȩng gì tht nht, đau thng nht cȡa nó.(Kim Yến, nhà văn, nhà báo, Sài Gòn) * Vȕi cun sách Cha Vô Danh, ngȗi đc có th ln dõi theo c mȓt đȗi ngȗi vȕi vô vàn chi tit sng đȓng, tȥ đó không th không hi tșng v chính đȗi mình và tȫ tìm kim câu tr lȗi cho nhȩng câu hi cȡa đȗi mình mà mi ngȗi đu có.(Tiêu Dao Bảo Cự, nhà văn, Đà Lạt) * Thong th nghin ngm tȥng đon mȓt, đ thșng thȣc, hi hȓp, ngc nhiên, bt cȗi ri lng đng, chìm trong tn cùng cm xúc qua phn ngȗi ln đn, vn nȕc ni trôi, tt c qua mȓt ngn bút tài hoa.(Thân Trọng Sơn, nhà giáo, nhà văn, Đà Lạt) * Là mȓt ngȗi bn cȡa Phm Ngc Lân – Qun Mȱ Lan tôi ch bit chia s ni vui mȥng mà nhȩng ngȗi ruȓt tht y đã tìm ra nhau.(Hà Sĩ Phu, nhà khoa học, nhà văn, Đà Lạt) * Cuȓc đȗi cȡa Phm Ngc Lân đȝc k bng mȓt ngòi bút chân thȫc, bình d và kt hȝp rt công phu vȕi nhȩng t liu chính xác khin tôi đc đy hȣng thú.(Bùi Minh Quốc, nhà thơ, Đà Lạt) * Mang thân phn mȓt ngȗi con lai Pháp, tri qua nhiu nghch cnh, có giai đon phi ș trong tri ci to tp trung, tác gi k li mȓt cách bình thn vȕi nhiu chi tit dí dm, có duyên, không ut hn, không oán trách.(Quang Vũ, nhà báo, Sài Gòn) * Tác gi đã hòa trȓn mȓt cách vȩng chc và kh tín ba đ mȟc : mȓt mô t v phng din dân tȓc hc, mȓt sȧ biên niên k li nhȩng gì xy ra tȥ 1950 đn 1980, và mȓt suy nghƿ v bn sc. (Pierre Brocheux, Giáo Sư Sử Học Đại Học Paris)
Phạm Ngọc Lânsinh nĕm 1944 ti Sài Gòn. Dy hc ș Ěi Hc Dȝc Khoa và trȗng Marie Curie. Dȝc sƿ Ěi úy. Tù « ci to ». Qua Pháp đnh c tȥ 1980. Hin sng gn Toulouse, min nam nȕc Pháp.
Hình bìa : Đình làng Hà Hồi, quê ngoại của tác giảPhoto de couverture par Phạm Bạch Yến en 2007
ISBN : 978-2-343-16965-1 25
Phạm Ngọc Lân
/ Récits
Phạm Ngọc Lân
Cha Vô Danh
De père inconnu(version vietnamienne)
Rue des Écoles
Cha Vô Danh
Chuyn kcucđi mt người Vit lai Pháp
Rue des Écoles La collection « Rue des Écoles » est dédiée à l’édition de travaux personnels, venus de tous horizons : historique, philosophique, politique, etc. Elle accueille également des œuvres de fiction (romans) et des textes autobiographiques. Déjà parus
Fainsilber (Liliane),Trois boutures de jasmin, roman, 2019. Tourné (Pierre-Jacques),L’hypnophobe, roman, 2019. Kanyiki (Lumbamba),Chant du corbeau, récit, 2019. Benoit (Jean-Louis),Au sommet de la colline, roman, 2019. Peltier (François),Le club Kierkegaard, roman, 2019. Mallard (Rémy),Manège, nouvelles, 2018. Pittet (Ignace),Promenade d’un rêveur solidaire, récit, 2018. Mathé-Cachia (Marie-Hélène),Le ventre du laboratoire, roman, 2018. Charvet-Bernard (Christiane),y a longtemps que je t’aime Il , roman, 2018. Albaterra (François),Les fausses routes du siècle, roman, 2018. Bitaine de la Fuente (Marie-Thérese),Horizons tremblés, nouvelles, 2018. Kalifa (André),Histoire de Samuel. Entre l’Algérie et la France, récit, 2018. Ces douze derniers titres de la collection sont classés par ordre chronologique en commençant par le plus récent. La liste complète des parutions, avec une courte présentation du contenu des ouvrages, peut être consultée sur le site www.editions-harmattan.fr
Phm Ngc Lân
Cha Vô Danh
Chuyn kcucđi mt người Vit lai Pháp
Du même auteur De Père Inconnu. Récits sur le Viêt Nam de la deuxième moitié du e XX siècle(Deuxième édition), L’Harmattan, 2016.© L’HARMATTAN, 2019 5-7, rue de l’École-Polytechnique ; 75005 Parishttp://www.editions-harmattan.fr/ ISBN : 978-2-343-16965-1 EAN : 9782343169651
Tựa NgƠy TӃt chúng ta vẫn lễ trѭӟc bƠn thӡ tә tiên. Mӑi ngѭӡi chắp tay cҫm nén hѭѫng khҩn vái, mӡi ông bƠ, cha mẹ trӣ về chӭng kiӃn con cháu đoƠn tө; cҫu mong những ngѭӡi đư khuҩt đѭợc an vui ӣ cõi vô hình, vƠ nӃu có thể xin phù hӝ cho con cháu đѭợc bình an. Ọng bƠ, cha mẹ đư qua đӡi, có ai ӣ đó nghe những lӡi chúng ta khҩn khӭa hay không? Không ai biӃt. Nhѭng tөc thӡ cúng tә tiên vẫn đѭợc lѭu truyền tӯ đӡi nƠy sang đӡi khác. Cuӕi cùng, đó lƠ mӝt cách bƠy tӓ tҩm lòng thƠnh kính, ghi ѫn đӕi vӟi nguӗn cӝi cӫa mình. Nhѭng nӃu mӝt ngѭӡi không biӃt ai lƠ cha mẹ mình thì sao? Có sợi dơy rƠng buӝc nƠo giữa mình vӟi ông bƠ, cha mẹ hay không? Vẫn có. Mӕi rƠng buӝc nằm ngay trong thơn thể. Mӝt ngѭӡi thông minh, hӑc giӓi, lƠ nhӡ hѭӣng dòng máu di truyền tӯ cha mẹ. Tánh tình, khҧ nĕng, v.v. chắc cǜng đѭợc truyền lҥi tӯ dòng máu đó. Không ai không thӯa hѭӣng những di sҧn nƠy. Cho nên không ai có thể lưng quên không biӃt ѫn cha mẹ; cҧ những ngѭӡi không biӃt cha mẹ mình lƠ ai. Mӝt thanh niên lӟn lên đӑc giҩy khai sinh cӫa mình thҩy ghi tên “Mẹ: Nguyễn Thӏ ầ, Cha: Vô danh” chắc phҧi thắc mắc về tung tích cha mình. Dù ngѭӡi cha đó không nuôi nҩng, không dҥy dӛ mình mӝt ngƠy nƠo, mình vẫn thӯa hѭӣng mӝt dòng máu, cái giên tӕt đư giúp mình tiӃn lên trong đӡi. NӃu có cѫ hӝi, chắc sӁ đi tìm tung tích ngѭӡi cha vô danh cӫa mình. Cuӕn“Cha Vô Danh”cӫa Phҥm Ngӑc Lơn kể chuyện mӝt ngѭӡi Việt Nam đi tìm cha ӣ Pháp. Trѭӟc đơy tác giҧ đư viӃt bằng chữ Pháp,“De Père Inconnu”, giӡ đơy bҧn tiӃng Việt đѭợc ông cho xuҩt bҧn,“không ph̫i là b̫n dch tti͇ng Pháp, mà là m͡t cu͙n sách vi͇t bng ti͇ng Vit bͧi m͡t ng˱ͥi Vit cho ng˱ͥi Vitđọc”nhѭ ông khẳng đӏnh trong lӡi nói đҫu. Ọng kể chuyện HoƠng Kim Long đi tìm dҩu tích mӝt sƿ quan ngѭӡi Pháp đư tӯng kӃt hôn vӟi mẹ mình. Cuӝc hôn nhơn chỉ kéo dƠi 17 ngƠy. BƠ mẹ tӯ bӓ ngѭӡi chӗng ӣ mӝt tiền đӗn ngoƠi miền Trung để trӣ về vӟi gia đình tҥi SƠi Gòn. HƠng tháng sau bƠ mӟi biӃt mình đư mang thai nhѭng quyӃt đӏnh mӝt mình nuôi đӭa bé. Trong sә rửa tӝi ӣ nhƠ thӡ Cҫu Kho, thҩy đӭa bé mang hӑ Nguyễn, hӑ cӫa mẹ: “Sinh ngƠy 14 tháng Giêng nĕm 1944, cha vô danh, mẹ lƠ bƠ Nguyễn Thӏ ầ” Tuy tựa cuӕn sách nói đӃn ngѭӡi “cha vô danh” nhѭng nӝi dung lҥi trƠn ngập ơn tình vӟi quê hѭѫng cӫa bƠ mẹ Việt Nam. Khi kể lể cuӝc đӡi cӫa cҧ mӝt gia đình, qua ba thӃ hệ, cuӕn sách giúp đӝc giҧ theo dõi cuӝc sӕng cӫa dơn Việt trong mҩy chөc nĕm chiӃn tranh; qua những biӃn cӕ lӏch sử, nhҩt lƠ giai đoҥn tӯ 1960 đӃn 1980, vӟi nhiều chi tiӃt cặn kӁ vƠ nhận xét dí dӓm.
7
Những bҥn trẻ lӟn lên ӣ nѭӟc ngoƠi nên đӑc Cha Vô Danh để biӃt thêm về nӃp sӕng cӫa ông bƠ, chú bác mình tҥi Việt Nam. Trong khi thuật lҥi cuӝc đӡi nhơn vật HoƠng Kim Long, tác giҧ cǜng trình bƠy những hình ҧnh cө thể về nền nӃp luơn lỦ, phong tөc, vĕn hóa truyền thӕng, diễn tҧ qua cách cѭ xử trong gia đình ngѭӡi Việt, giữa cha mẹ, anh chӏ em, vợ chӗng, hӑ hƠng, lƠng xóm; trong cuӝc đӡi ông bƠ ngoҥi, bӕ mẹ, vƠ các con, mӛi con ngѭӡi trong mӛi thӃ hệ đều kinh qua những thử thách cӫa nghӏch cҧnh trong đӡi sӕng riêng, vƠ nәi trôi cùng vận mệnh đҩt nѭӟc. Ai đӑc xong cuӕn tự truyện cǜng phҧi thҩy ngѭӡi Mẹ nәi bật lên nhѭ trung tơm cuӝc đӡi cӫa HoƠng Kim Long, cho tӟi khi anh lập gia đình vӟi mӝt ngѭӡi anh yêu. Ngѭӡi Việt nӕi liền vӟi nhau bằng những liên hệ gia đình mƠ dѭӟi mắt các bҥn trẻ sӕng ӣ nѭӟc ngoƠi hӑ khó tѭӣng tѭợng ra những quan hệ nhѭ vậy. Vì trong thӃ giӟi Tơy phѭѫng, những ngѭӡi đó đӕi vӟi nhau chỉ lƠ ngѭӡi dѭng nѭӟc lư. Nĕm 2007 HoƠng Kim Long tӯ Pháp về, trӣ lҥi lƠng HƠ Hӗi, nѫi mẹ mình sinh ra đӡi. Long cǜng tӯng sӕng ӣ đó tӯ mӝt đӃn ba tuәi, nhѭng lҫn nƠy anh quay về để tìm ngôi nhƠ cǜ cӫa ông Phó, ngѭӡi cha dѭợng cӫa mẹ. Long về quê ông Phó chỉ để đѭợc thắp mӝt nén hѭѫng khҩn trѭӟc bƠn thӡ ông; thực hiện mӝt ѭӟc nguyện sau 56 nĕm chӡ đợi. BƠ ngoҥi Long, sau khi góa chӗng lúc còn trẻ, đư trӣ thƠnh ngѭӡi vợ thӭ hai cӫa ông Phó. Lҫn sau cùng chƠng gặp ông Phó lƠ nĕm 1951, khi gia đình chƠng tӯ HƠ Nӝi di cѭ vƠo Nam. Ọng Phó ӣ lҥi lƠng cho đӃn khi qua đӡi nĕm 1963. Sau khi về lƠng cǜ, hӓi thĕm nhiều, Long đѭợc gặp Bác Phan, ngѭӡi con gái lӟn cӫa ông Phó. Bác Phan rѭng rѭng cҧm đӝng khi gặp lҥi đӭa bé “Tơy lai” mƠ bƠ đư bӗng bӃ lúc lên ba tuәi. BƠ đѭa Long tӟi lễ trѭӟc bƠn thӡ ông Phó, nhѭ chƠng yêu cҫu. Vì 56 nĕm trѭӟc, khi tӯ biệt ông Phó để theo mẹ vƠo Nam, Long đư hӭa “sӁ thắp mӝt nén hѭѫng trѭӟc mӝ ông.” Nĕm 1951, cҧ hai ông cháu đều biӃt rằng hӑ sӁ không bao giӡ gặp lҥi! Khi đӑc tӟi cҧnh Long thắp hѭѫng khҩn ông Phó, các đӝc giҧ trẻ tuәi ӣ nѭӟc ngoƠi cǜng nhѭ ӣ trong nѭӟc, cǜng hӑc thêm đѭợc mӝt hƠnh vi nho nhӓ trong cách sӕng cӫa ngѭӡi Việt: Sau khi chơm lửa cho nén hѭѫng, Long đư dùng bƠn tay phẩy, quҥt cho lửa tắt, mƠ không dùng miệng thәi lửa. Bӣi vì tӯ thӫa nhӓ chƠng đư đѭợc bƠ, đѭợc mẹ dҥy mӝt điều: Không thәi tắt hѭѫng! Vì hѫi thӣ cӫa mình có thể lƠm “ô uӃ” nén hѭѫng dơng lên bƠn thӡ! NgƠy nay còn bao nhiêu gia đình ngѭӡi Việt, ӣ trong nѭӟc hay ӣ nѭӟc ngoƠi, dҥy con cháu cử chỉ đó? Ěӑc Cha Vô Danh sӁ có dӏp nhìn lҥi cҧnh đҩt nѭӟc Việt Nam, tӯ đình, miӃu ӣ lƠng HƠ Hӗi ngoƠi Bắc trong những nĕm 1950 tӟi thƠnh phӕ SƠi Gòn “thuӝc Tơy” thӡi 1940, các con đѭӡng đӗi ĚƠ Lҥt thập niên 60, cҧ đӃn mҧnh ruӝng khô cằn tҥi quận Phù Cát tỉnh Bình Ěӏnh. Ngѭӡi đӑc sӁ có dӏp hӑc, hay nhӟ lҥi, những chi tiӃt trong cuӝc sӕng bình thѭӡng cӫa ngѭӡi Việt Nam, đѭợc mô tҧ trong tự truyện nƠy thay vì đӑc mӝt cuӕn sách nghiên cӭu xư hӝi hӑc. Các bҥn trẻ có thể nghe lҫn đҫu những tӯ nhѭ nhƠ tranh vách đҩt, cái chõng tre, đèn Hoa KǶ, gió LƠo, nón lá, có lúc còn giҧi thích tҥi sao ngѭӡi miền Bắc dùng tӯ ngữ “đi đӗng.” Có lúc tác giҧ mô tҧ tỉ mỉ cҧnh ngѭӡi ta đập lúa ra sao, giư gҥo thӃ nƠo, đӃn công việc cӫa ngѭӡi “chằm nón;” hoặc tҧ đҫy đӫ chi tiӃt cái gҫu múc nѭӟc giӃng lƠm bằng tre chét dҫu rái cho nѭӟc khӓi rỉ (cái tên dҫu rái chính tôi mӟi đѭợc nghe lҫn đҫu!) Ngѭӡi đӑc thuӝc lӟp trẻ cǜng sӁ biӃt thêm các tập quán cӫa ngѭӡi Việt Nam, nhѭ niềm tin “sinh dữ tử lƠnh!” Trong thӡi gian chҥy loҥn, ӣ nhӡ nhƠ ngѭӡi lҥ, bƠ mẹ Long khi mang thai ϴ
đӭa em đư biӃt trѭӟc không thể sinh con trong ngôi nhƠ mƠ hӑ đang ӣ trӑ. Tác giҧ chú Ủ đặc biệt tӟi các phong tөc, đӡi sӕng xư hӝi cӫa dơn Việt Nam tӯ thӡi Long còn trẻ, ӣ tuәi bắt đҫu biӃt quan sát. Nói đӃn “chợ phiên”, ông cǜng giҧi thích cách tә chӭc các lƠng đӡi xѭa hӑp chợ nhѭ thӃ nƠo. Có thể nói đҩy lƠ mӝt cuӕn sách rҩt hҩp dẫn, lôi cuӕn. Ngay tӯ đҫu, đӝc giҧ đư tò mò muӕn biӃt ngѭӡi con có tìm đѭợc dҩu vӃt cӫa cha mình hay không! Hӑ đѭợc nghe kể bao chuyӃn đi thĕm hӓi, tìm tòi, những cú điện thoҥi, những lҫn mӯng hөt! Lҥi tò mò muӕn biӃt rõ hѫn lƠm sao mӝt cậu bé lai Pháp, sinh ra không có cha, mӟi mӝt tuәi đư phҧi di chuyển tӯ SƠi Gòn ra Bắc? Trên con đѭӡng xe lửa Nam Bắc đang bӏ Mỹ thҧ bom để cắt đѭӡng tiӃp vận cӫa quơn Nhật! Rӗi cҧ gia đình lҥi kéo nhau vƠo Nam nĕm 1951; sӕng qua hai cuӝc chiӃn tranh. Sau nĕm 1975, chƠng bӏ bắt vƠo tù “cҧi tҥo,” sau cùng nĕm 1980 đѭợc qua tӏ nҥn ӣ Pháp. Trong cuӕn Cha Vô Danh, bƠ mẹ lƠ hình ҧnh đẹp nhҩt, đáng yêu quỦ nhҩt. BƠ nәi bật trên tҩt cҧ các nhơn vật khác chung quanh, thay nhau xuҩt hiện trong cuӝc đӡi HoƠng Kim Long. Ngay tӯ mҩy trang đҫu, Phҥm Ngӑc Lơn khéo xӃp đặt cho cuӕn sách hҩp dẫn, gợi trí tò mò nhѭ đӑc chuyện trinh thám. Nhѭ trong cuӝc hƠnh trình cӫa chƠng thanh niên HoƠng Kim Long, sau 26 nĕm lƠm lҥi cuӝc đӡi, đư sӕng әn đӏnh tҥi nѭӟc Pháp, bắt đҫu đi tìm ngѭӡi cha không rõ tung tích. ChƠng chỉ đѭợc nghe kể mӝt cái tên mѫ hӗ vƠ mӝt cҩp bậc sƿ quan, cùng thӡi gian đӗn trú tҥi Việt Nam. Ěiểm khӣi đҫu tự nhiên nhҩt trong cuӝc tìm kiӃm lƠ vĕn khӕ quơn đӝi Pháp, vӟi tên tuәi vƠ quá trình phөc vө cӫa tҩt cҧ các quơn nhơn, các sƿ quan. ChƠng lҫn mò đi qua kho tƠi liệu cӫa bӝ binh, rӗi cӫa hҧi quơn; nhiều lҫn tѭӣng đư tìm đúng đѭӡng, khҩp khӣi gửi thѭ, gӑi điện thoҥi. Có lúc đư tiӃn nhiều bѭӟc thật xa, tѭӣng sắp nhận hӑ nhận hƠng rӗi, sau lҥi thҩt vӑng, bắt đҫu lҥi tӯ đҫu. Ěӑc xong “mƠn thӭ nhҩt” nƠy chắc ai cǜng nôn nóng muӕn đӑc nhanh để biӃt hӗi kӃt cuӝc ra sao. Cӭ thӃ, tác giҧ dẫn chúng ta theo cơu chuyện cӫa đӡi mình, bằng những lӡi tự thuật kèm những đoҥn hӗi tѭӣng cӫa ngѭӡi mẹ, cӫa bƠ ngoҥi, cӫa ông bӕ dѭợng, cùng lӡi kể cӫa các nhơn vật khác. Lҥi thêm các đoҥn nhật kỦ cӫa Long, nhơn vật chính, vƠ các bӭc thѭ giữa Long vƠ Mai, ngѭӡi tình vƠ ngѭӡi vợ mӝt gánh theo chӗng. Cuӕn sách không thuật chuyện theo thӭ tự thӡi gian, mӝt đoҥn có thể nói chuyện xҧy ra trѭӟc đoҥn sau 20 nĕm hay nửa thӃ kỷ. Nhѭng ngѭӡi đӑc vẫn có thể theo dõi cơu chuyện mӝt cách liên tөc, nhӡ tƠi diễn tҧ vƠ xӃp đặt cӫa tác giҧ. Mӝt mẩu chuyện có thể đặt trong dҩu ngoặc đѫn để giҧi thích cho ngѭӡi đӑc hiểu rõ đoҥn trѭӟc; mӝt chuyӃn du hƠnh ӣ Việt Nam sau nĕm 2000 dùng lƠm chú thích cho mӝt biӃn cӕ trong những nĕm 1943 ӣ đҧo Bình Ba hoặc nĕm 1950 ӣ HƠ Nӝi. Tác giҧ hoƠn toƠn tự do đӕi vӟi dòng thӡi gian, nhѭ kỹ thuật kể chuyện cӫa tiểu thuyӃt hiện đҥi. Nhѭng chúng ta vẫn thҩy mӝt bӭc tranh toƠn cҧnh, tự ngѭӡi đӑc chắp lҥi sau khi nhận đѭợc nhiều chi tiӃt rҧi rác trong không gian, trong cҧ thӡi gian. Ngѭӡi ta có thể đӑc Cha Vô Danh nhѭ mӝt cuӕn tiểu thuyӃt, dù biӃt đơy lƠ mӝt cơu chuyện có thật, vӟi những con ngѭӡi vƠ biӃn cӕ có thật. Hai nhơn vật nәi bật lƠ phө nữ, bƠ ngoҥi vƠ mẹ cӫa Long. Hӑ đều sӕng qua những “kiӃp má hӗng nhiều nӛi truơn chuyên,” trong mӝt thӡi kǶ nѭӟc Việt Nam thực sự “nәi cѫn gió bөi.” Nhѭng hӑ không phҧi lƠ những “chinh phө” sӕng thө đӝng trong phòng the, cam chӏu sӕ phận, chỉ biӃt thӣ than, theo mẫu ngѭӡi đѭợc đề cao trong vĕn chѭѫng Trung Hoa, mƠ Ěặng Trҫn Côn vƠ ĚoƠn Thӏ Ěiểm đư mѭợn đem vƠo vĕn chѭѫng
9