La lecture en ligne est gratuite
Le téléchargement nécessite un accès à la bibliothèque YouScribe
Tout savoir sur nos offres
Télécharger Lire

Nova analysis aquarum Medeviensium

De
37 pages
The Project Gutenberg EBook of Nova analysis aquarum Medeviensium by Jöns Jacob BerzeliusThis eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it,give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online atwww.gutenberg.netTitle: Nova analysis aquarum MedeviensiumAuthor: Jöns Jacob BerzeliusRelease Date: November 16, 2003 [EBook #10054]Language: LatinCharacter set encoding: ISO Latin-1*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK NOVA ANALYSIS AQUARUM MEDEVIENSIUM ***Produced by Lars Aronsson and the Project Runeberg"Nova analysis aquarum Medeviensium" is a scientific paper in Latin about the quality of the water of the health spa atMedevi in Sweden, published in 1800 by Swedish chemist Jöns Jacob Berzelius (1779-1848).This e-text was produced for Project Gutenberg from Project Runeberg's digital facsimile edition, available athttp://runeberg.org/berzaqua/This is a plain text file using the ISO 8859-1 (Latin-1) character set(É,é = E,e-acute; Å,å = A,a-ring; Ä,ä = A,a-umlaut; Ö,ö = O,o-umlaut).Project Runeberg publishes free digital editions of Nordic literature.We need more volunteers like you. Learn more at http://runeberg.org/ Regio Collegio Medico Sacrum.NOVA ANALYSIS AQUARUM MEDEVIENSIUM Quam Venia ampliss. ord. philos. ...
Voir plus Voir moins
aTqhue aPruromje cMt eGdeutveiennbseirugm  EbByo Joök nosf  JNaocvoab  aBnearlzyesliisusThis eBook is for the use of anyone anywhere atno cost and with almost no restrictions whatsoever.You may copy it, give it away or re-use it under theterms of the Project Gutenberg License includedwith this eBook or online at www.gutenberg.netTitle: Nova analysis aquarum MedeviensiumAuthor: Jöns Jacob BerzeliusRelease Date: November 16, 2003 [EBook #10054]Language: LatinCharacter set encoding: ISO Latin-1*** START OF THIS PROJECT GUTENBERGEBOOK NOVA ANALYSIS AQUARUMMEDEVIENSIUM ***Produced by Lars Aronsson and the ProjectRuneberg"Nova analysis aquarum Medeviensium" is ascientific paper in Latin about the quality of the
water of the health spa at Medevi in Sweden,published in 1800 by Swedish chemist Jöns JacobBerzelius (1779-1848).This e-text was produced for Project Gutenbergfrom Project Runeberg's digital facsimile edition,available at http://runeberg.org/berzaqua/This is a plain text file using the ISO 8859-1 (Latin-1) character set(É,é = E,e-acute; Å,å = A,a-ring; Ä,ä = A,a-umlaut;Ö,ö = O,o-umlaut).Project Runeberg publishes free digital editions ofNordic literature.We need more volunteers like you. Learn more athttp://runeberg.org/                        Regio Collegio Medico                               Sacrum.NOVA ANALYSIS AQUARUM MEDEVIENSIUM                                 Quam                     Venia ampliss. ord. philos.                                p. p.                                Præses                          Mag. A. G. EKEBERG                           chem. Adjunctus                  Reg. Acad. Scient. Stockh. Membr.                                  ET
                                AUCTOR                          JACOBUS BERZELIUS                        Ostrog. Stip. Strandb.               In audit Gust. Maj. D. VI Decemb.MDCCC.                               Upsaliæ             Litteris Joh. Fr. Edman, Reg. Acad.Typogr.
Table of ContentsNova analysis aquarum MedeviensiumVetus sive insimus fonsFons MediusFons supremusLimes MedeviensisFons LokaënsisLimus Lokaënsis
NMOEVDAE VAIENNASLIYUSMIS AQUARUMAquæ Medevienses a Cel. BERGMAN primumjusta & consummata analysi chemica exploratæsunt. In actis Reg. Acad. Scient. Holm. An. 1783.P. 4, p. 218, hanc suam disquisitionem exposuit.Sed Cel. Medicus S. R. M. Primarius etc. D. Doct.S. HEDIN, hujus institutionis præfenti temporecurator (Brunns Intendent,) cum variare interdumnaturam fontium & elementorum rationem, assiduisnobilissimorum chemicorum investigationibusconfirmatum esse, & in recentissimis prætereachemiæ profectibus majora ad disquisitiones hujusgeneris subtilius instituendas subsidia esse positareputaverit, æstate superiori novam analysinsuscipiendam esse censuit; eamque mihi, adMedevi vices Chirurgi, ejus auspicio, tunc gerenti,mandavit. Quam cura diligentiaque quanta maximapotuerim peractam, propter magnam abexperientia summi viri discrepantiam, eorum. quihis rebus student, judicio esse submittendamexistimavi. Et cum etjam celebratum Loka fontemlimumque, antea rite consummateque nonexaminatum, eadem hac præterita æstate, ab ejuscuratore D:o Doct. etc. ASCHAN sollicitatus,adcurate sim perscrutatus, brevem ejusdescriptionem, reservata in aliam occasionemcopiosiori experimentorum expositione, adjungere,ob materiæ similitudinem, institui.
Ex tribus fontibus, quibus jam uti licet, unustantum, & is infimus, ante nostram ætatemscaturivit. Olim quidem tres etjam numero fueruntfontes; duo autem reliqui, quos Cel. BERGMANRödbrunn & Dahlbrunn appellat, jam itacessaverunt, ut ne locum quidem ubi siti fuerint,reperire potuerim. At curante Cel. HEDIN alii duonuper aperti sunt & ædiculis belle superstructis hocanno consummatis, tecti; ut pauperibus usuiessent, quibus antea circa horam tertiammatutinam surgendi, necessitas erat, ne ex unicascaturigine petita aqua opulentioribus ad horamsextam fontem adeuntibus deesset.Vetus sive infimus fons.Situs ejus est aliquanto depressior, ita tamen utdefluxus sit facilis. Intra ædificium alto murocircumdatur, qui ad æquabile frigus conservandumplurimum confert. Profundus est V pedes.Cantharos circiter LX per horam effundit, clitemporisque varietate parum affectus.Temperatura in superficie + 6,º5; ad fundum 6,ºintra menses æstivos non mutata. Sapor asper,multis nauseosus. Odor concussione exprimiturhepaticus. In aperto vase sensim oxidum ferridemittit, & odorem saporemque asperum perdit.Tincturam Heliotropii rubefacit, at non postcoctionem ferrive demissionem. Calce solutaturbatur, sed non post coctionem. Acidumcarbonicum in aqua ita prodi docent, si primo calcis
solutionem turbaverit, uberius autem adfusasolverit quæ præcipitata erant; quod vero hic nonincidit, cum ferrum etjam præcipitetur, ex quopræcipitarum flavescit; in aqua autem nihil velparum adsir liberi acidi carbonici. Cum acidosulphurico forti nulla effervescentia. SolutionesFernambuci aut Curcumæ non mutatæ. Cum ac.gallaceo color violaceus; prussiate kali cæruleuspurissimus; ex quo post quietem XXIV horarumprussias ferri depositus; utrumque in aqua coctainefficax. Acidum oxalicum paullulum permutavit,sed non in cruda solum, verum etjam in cocta;quod sulphatem calcis prodit. Carbonas kali nihil.Natrum purum post horas XXIV luteolumpræcipitatum effecit. Similiter ammoniacum.Aliquantulum ac. azotici in aquæ portioneminstillabatur, quæ dein azotate barytæpræcipitabatur: pauxillum illud, quod post h. XXIVdemissum erat, inde separabatur, quo facto aquaazotate argenti præcipitabatur; hoc præcipitatumsuisse muriatem argenti exinde colligimus, quodluci expositum nigrescebat; quod in carbonatibusargenti non accidit. Azotas hydrargyri frigidepræparatus album dedit & subtile præcipitatum, adlabra vitri adhærens, & vix sensibile antequamaqua effusa, vitrum aruisser. Azotas hydr. calidepræparatus & azotas plumbi præcipitata fecerunt eluteo candicantia. Ad detegendum in aquahydrogenium sulphuratum multa sunt a chemicisproposita, at pleraque non nisi in aquissaturatoribus efficacia. Ejusmodi sunt: argentummetallicum; sed in fonte suspensus nummusargenteus bene politus post IIX dies æquesplendebat; oxidum arsenici album; id vero in hac
aqua æquali tempore nihil passum est; acidumazoticum conc. quod, hydrogenium oxidandosulphur præcipitare docent; illud autem heic nihiltale effecit. Nihilominus olfactus hydrogeniisulphurati in hac aqua index certissimus est.Azotas plumbi in forma sicca ad hydr. sulph. valdesensibilis est; at solurus, propter suam ad aquamattractionem, sulphure difficilius decomponitur.Scribebam autem hac solutione in charta, quævasi, in quo aqua fontana evaporaretur,superimponebatur: vas sensim calefactum est, utgas hydr. sulph. quantum fieri posset siccumeliceretur: qua re etjam factum est, ut litteræseriptæ, pro varia gasis siccitate, quibusdam inlocis metallice splenderent & nigrescerent; aliismagis minusve perspicuæ, aliis non observabilesessent.Post hæc experimenta præcursoria, nostra in eoverfat, est opera, ut quæ in hac aqua soluta sintgasia fecernerentur. Quantum aquæ Cantharusunus capere potest [1] in vas retortum vitreuminstillabatur ejus magnitudinis, ut tertia pars vacuamaneret: orificium subere obturabatur, per quodaptatus erat tubus vitreus; cui vesica arcteadligabatur. Tubus ad apparatum pneumaticiumducebat. Aqua, qua hunc appatatum impleveram,quartam horæ partem cocta erat, & jam intratemperaturam + 85º & 100º, igne subtus facto,servabatur. Supra enim in recipulo pneumatico oleistratum fluitabat, ne, experimento peracto, gas abaqua refrigerata imbiberetur. Quamquam aqua, utdiximus, antea diu servisset, bullæ tamen aëris jamexinde per oleum adscendentes
animadvertebantur, ex cucurbita non venientes.Gas, quod in apparatu pneumatico, postquamaqua in cucurbita horæ tres quartas partesservisset, receptum erat, minoris aliquantovoluminis fuit eo, quod supra aquam in cucurbitafuerat, utroque in eadem temperatura menso; exquo sequitur, vapores aquosos non omnem exsuperiori cucurbitæ parte aërem expulisse;quapropter hac methodo nihil certi de quantitatenaturave gasium in aqua fontana solutorum eruerelicet. Alia igitur utendum erat. Nec apparatum aCel. BERGMAN (Om Bitter-, Selzer-, Spa- ochPyrmontervattens halt och tillredning, § 8. Fig. 1.)comparare poteram. Hanc igitur, scopo, ut videtur,optime inservientem experiundi rationem inveni.Orificium lagenæ vitreæ, adcurate ejuscapacitatem emensus, subere optimo obturabam,per quod tubus vitreus, ut in experimentispneumaticis solet, curvatus ingerebatur ita, utaltera ejus extremitas ultra suber in lagena nonexstaret. Et lagena & huic ita adjunctus tubus aquaexaminanda implebantur, ne minima quidem aërisatmosphærici bulla observabili relicta. Lagena adcommissuram luto vesicaque rite munita, in balneoarenæ ponebatur. Apparatu pneumatico eodem assupra utebar; sed jam aqua plus horam anteinitium experimenti fervisser. (Vas, in quo fervebat,ejus capacitatis erat, ut quod exhalaret cruda aquacompensare opus non esset). In ipso recipuloapparatus aqua, ut ante, oleo operiebatur. Huicmethodo aliquis objicere forsitan posset, aquamfontanam in lagena calore valde dilatari ante quamgasia exinde abeant; ita partem expelli & amitti.Sed ubi hæc pars aquæ venerit in aquam
bullientem apparatus pneumatici sub recipulum,gasia, quibus prægnans est, mox hujus calore informam nativam restituta, effugere nequeunt.Postquam horæ dimidium aqua in lagena fervisset,summovebatur sensim ignis ad cautamrefrigerationem. In temperatura +17º volumengasium dimensum fuit 6,5 pollicum cubicorumdecimalium pro quoque cantharo. Cel. BERGMAN14 p. cub. ex. Cantharo accepit. Hæc discrepantiaexperimentum pluries iterare jussit; idem autemsemper fuit eventus, si aberrationem 1/2 vel 3/4 p.c. exceperis, tribuendam temperaturæ , quamomnino æqualem obtinere non poteram. Iuncturamautem nec rimis latentibus fefellisse, tum illius postsingula experimenta sollicita exploratiodemonstravit, cum regressus aquæ ex apparatupneumatico in lagenam frigescentem.[1] Hoc loco & in sequentibas mensura coronata& accurate explorata utebar.Ad vulgare præscriptum solutio calcis in gase hisexperimentis collecto collocabatur. Post XXXVIhoras ex 6,5 p. c. dimidius tantum restabat, quamaëra esse atmosphæricum gas azoticumoxigenatum indicavit. Quorsum igitur gashydrogenium sulphuratum, quod aquæ inessecerto sciebam? Id quo intëlligerem, lagenam, hocgase, præparato ex sulphureto ferri ac acidosulphurico diluto, impletam supra calcem aquasolutam collocavi. Post XIV horas X p. c. absorptierant; supererat unus cum dimidio p. c., post XXIVhoras nihil diminutus; quem esse atmosphæricum,gase azotico oxigenato exploravi. Gas hydr. sulph.
Un pour Un
Permettre à tous d'accéder à la lecture
Pour chaque accès à la bibliothèque, YouScribe donne un accès à une personne dans le besoin