Multilingual European thesaurus on health promotion

-

Documents
256 pages
Obtenez un accès à la bibliothèque pour le consulter en ligne
En savoir plus

Description

Multili.. European thesaurus UW on health promotion Deutsch — English — Français — NEDERLANDS ON : V>ABILITIES ΉΗΙΛΠ DISABILITIES coPLE WÖW* 8?fSfe?íS|'í SSsSìi s IOPLEWLTH ! _ IMMUN ÌPAÌSÌSDERS PEOPLE WfTH PS¥«1MPOTBS jp»œs PEOPLE wffH VI CODE** ΦΦ&&Φ _1 INDUSTRIAL POLLUTION <^^ ^iv,.UF l*D^©WGRESSES 'ÎÔfcË^^P^ÔPLECaXIMUNICABLE DISEASES BULLETIN BOARDS ATCONSBEDARF INF°S3ÎRîvïlfiOSI A INFOR ^iyi!^NSeBpp\pT "CN BOARDS æs5røATloN D •Sffi\dMff5Ntx ΐβγ INFOR INFORMATION MEDIA )PLll INFORMATIONA N F PORMAllONSMESSEK ffli DRENTE MI :©ΕΚΓ Werkgelegenheid & sociale zaken Europese Commissie Multilingual European thesaurus on health promotion Deutsch - English - Français - NEDERLANDS já N I GZ Werkgelegenheid & sociale zaken Volksgezondheid Europese Commissie Directoraat-generaal werkgelegenheid, industriële betrekkingen en sociale zaken Eenheid V/F.3 Manuscript voltooid in december 1996 IUHPE/EURO project 'Follow-up project on the development of a multilingual thesaurus' Editors: Rodney Amis, Maria-Antonia Bertrand Baschwitz, Guillemette Chevaillier, Laura Dorst, Heidrun Zimmerman Project staff: Ms M.A.R.E. Belién, regional director IUHPE/EURO; Ms H.M. Stroomer (15 December 1995-15 October 1996), J. Oosterbeek (16 October-15 December 1996), project officers Layout and production: J. de Vries, P.C. Bron, M.J. Smit This publication has been produced with the financial support of the European Commission.

Sujets

Informations

Publié par
Nombre de visites sur la page 44
EAN13 928282618
Langue Serbian
Signaler un problème

Multili..
European thesaurus
UW
on health promotion
Deutsch — English — Français — NEDERLANDS
ON
: V>ABILITIES
ΉΗΙΛΠ
DISABILITIES coPLE WÖW*
8?fSfe?íS|'í SSsSìi s IOPLEWLTH !
_ IMMUN
ÌPAÌSÌSDERS PEOPLE WfTH PS¥«
1MPOTBS jp»œs PEOPLE wffH VI
CODE** ΦΦ&&Φ
_1 INDUSTRIAL POLLUTION
<^^ ^iv,.UF l*D^©WGRESSES
'ÎÔfcË^^P^ÔPLECaXIMUNICABLE DISEASES
BULLETIN BOARDS ATCONSBEDARF INF°S3ÎRîvïlfiOSI A
INFOR ^iyi!^NSeBpp\pT "CN BOARDS æs5røATloN D
•Sffi\dMff5Ntx ΐβγ INFOR
INFORMATION MEDIA
)PLll INFORMATIONA N F PORMAllONSMESSEK
ffli
DRENTE MI :©ΕΚΓ
Werkgelegenheid & sociale zaken
Europese Commissie Multilingual
European thesaurus
on health promotion
Deutsch - English - Français - NEDERLANDS

N I GZ
Werkgelegenheid & sociale zaken
Volksgezondheid
Europese Commissie
Directoraat-generaal werkgelegenheid, industriële betrekkingen
en sociale zaken
Eenheid V/F.3
Manuscript voltooid in december 1996 IUHPE/EURO project 'Follow-up project on the development of a multilingual thesaurus'
Editors: Rodney Amis, Maria-Antonia Bertrand Baschwitz, Guillemette Chevaillier, Laura
Dorst, Heidrun Zimmerman
Project staff: Ms M.A.R.E. Belién, regional director IUHPE/EURO; Ms H.M. Stroomer (15
December 1995-15 October 1996), J. Oosterbeek (16 October-15 December 1996), project
officers
Layout and production: J. de Vries, P.C. Bron, M.J. Smit
This publication has been produced with the financial support of the European
Commission. It does not necessarily represent the Commission's official
position.
Neither the Commission of the European Communities nor any person acting in the
name of then is to be held responsible for the use made of the information
contained in this publication.
Nog veel meer gegevens over de Europese Unie vindt u op Internet via de Europaserver (http://europa.eu.int).
Bibliografische data bevinden zich aan het einde van deze publicatie.
Luxemburg: Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen, 1998
ISBN 92-828-2618-X
© Europese Gemeenschappen, 1998
Overneming met bronvermelding toegestaan.
Printed in Belgium INHOUDSOPGAVE
VOORWOORD 5
INLEIDING 7
ALFABETISCH DEEL 13
ITEM AANDUIDINGEN 99
GEOGRAFISCHE NAMEN 107
MACROSTRUCTUUR 13
SLEUTEL INDEXES 155
GEPERMUTEERDE INDEX 223 VOORWOORD
Het is van groot belang dat we op het terrein van gezondheidsbevordering en
gezondheidseducatie in Europa de beschikking krijgen over een gemeenschappelijke en uniforme
set van termen. Een dergelijke gemeenschappelijke taal vormt een stimulans voor en ondersteunt
de uitwisseling van informatie in dit veld van preventie. Clark & Leroy (1995) onderstrepen dit
gegeven in hun artikel over de ontwikkeling van een onderzoeksprogramma op het terrein van
gezondheidsvoorlichting. Zij wijzen op de belangrijke bijdrage die het jarenlange werk aan een
taxonomie van termen leverde voor de ontwikkeling van gezondheidseducatie in de Verenigde
Staten. Een citaat uit hun artikel: "clearly to push a field of endeavour forward there must be a
common language".
In een tijd die wordt gekenmerkt door nieuwe media maakt een dergelijke terminologisch bestand
- in de vorm van een meertalige thesaurus - internationale dataverzamelingen op eenvoudiger
wijze doorzoekbaar en het maakt nationale bestanden beschikbaar voor deskundigen uit andere
landen. Internationale samenwerkingsprojecten zullen hierdoor sneller tot stand komen en
alsmede zullen internationale vergelijkende studies vergemakkelijkt worden. Tenslotte kan het
een stimulerend effect hebben op de ontwikkeling van de gezondheidsbevordering in landen, die
nu nog achter lopen.
Dit project is een uitstekend voorbeeld van effectieve internationale samenwerking. De
intensieve betrokkenheid van informatie-specialisten, en de organisaties die zij
vertegenwoordigen, was opvallend. Zo'n commitment is een noodzakelijke voorwaarde om dit
gecompliceerd internationaal project tot een succes te maken. Bovendien ontstaat daardoor een
uitstekend draagvlak voor de implementatie.
De IUPHE heeft de ondersteuning gewaardeerd vanuit de Europese Commissie bezien vanuit het
gezamenlijk streven om de communicatie en samenwerking in de gezondheidsvoorlichting op het
Europese niveau te verbeteren. Dankzij de steun van de Europese Commissie was de
ontwikkeling van deze meertalige thesaurus mogelijk.
Het is onze overtuiging dat door de intensieve betrokkenheid van de deskundigen uit Frankrijk,
Engeland, Schotland, Duitsland, Oostenrijk, Nederland, België (Vlaanderen en Wallonië), en de
deelname van adviseurs uit Spanje en Italië, IUHPE/EURO en de Europese Commissie deze
thesaurus de standaard wordt op het Europese niveau. Een Europese thesaurus die wordt
gekenmerkt door een gerichtheid op core terminology, de als gemeenschappelijk ervaren
essentiële termen op het terrein van de gezondheidsbevordering en gezondheidsvoorlichting.
Ook een thesaurus die niet tot stand is gekomen door een proces van letterlijke vertalingen,
maar waarin rekening wordt gehouden met het gegeven dat in de verschillende landen termen
kunnen duiden op verschillende achterliggende concepten. Daarbij is het belang van één
gemeenschappelijk international instrument nooit uit het oog verloren.
Natuurlijk impliceert het ontwikkelen van een standaard niet direct dat de standaard ook
daadwerkelijk als zodanig wordt gebruikt. Het is echter verheugend in dit stadium al te kunnen
constateren dat de belangrijkste Europese instituten in Engeland, Frankrijk, Nederland en
Duitsland concrete plannen hebben om de thesaurus op het nationale niveau te implementeren.
De deelnemers aan het project hebben eerder het voornemen uitgesproken om de thesaurus in
het internationale werk te gaan gebruiken. Wij willen benadrukken dat deze meertalige thesaurus
een eerste versie is. Wij zijn verheugd dat collega instituten in Zuid-Europa en Scandinavië
gelijksoortige projecten zijn gestart met steun van de Europese Commissie. Gestreefd zal worden
om met deze partijen te komen tot één gezamenlijk product, een meertalige thesaurus in elf
Europese talen.
Hier ligt voor alle betrokkenen een belangrijke uitdaging om deze thesaurus op het Europese
niveau te ontwikkelen tot een noodzakelijk en effectief terminologisch instrument waardoor een
belangrijke extra stimulans wordt gegeven aan de gezondheidsbevordering.
Hans Hagendoorn, Vice president IUHPE Regio Europa
-5-INLEIDING f
Deze meertalige thesaurus bestrijkt het gebied van de gezondheidsbevordering en bevat termen
in het Engels, Frans, Duits en Nederlands. De lijst is samengesteld door informatiemanagers op
het gebied van gezondheidsbevordering en -voorlichting uit verschillende Europese landen.
Deze thesaurus is samengesteld met het doel de communicatie en samenwerking op het gebied
van gezondheidsbevordering en -voorlichting op Europees niveau te bevorderen.
Gezondheidsbevordering en -voorlichting is een breed gebied; bovendien kan de situatie op het
gebied van de gezondheidszorg in de verschillende landen verschillen. Bestaande voorzieningen
in een bepaald land komen wellicht niet overeen met voorzieningen in een ander land. De
thesaurus is een macro-thesaurus, waarin onderwerpen,n en land-specifieke
concepten zijn opgenomen. Delen van nationale thesauri kunnen worden toegevoegd als micro-
thesauri voor nationaal gebruik.
Bij de samenstelling van de thesaurus zijn twee methoden gebruikt. De ab initio constructie is
gecombineerd met de vertalingen van een bestaande thesaurus, de thesaurus van het voormalig
Nederlands Centrum voor Gezondheidsvoorlichting en Opvoeding. Terugkoppeling naar de
oorspronkelijke thesaurus is toegestaan, wat betekent dat de termen en de structuur indien
nodig gewijzigd kunnen worden.
De Engelse taal is gebruikt als brontaal en is dus het uitgangspunt geweest voor de vertaling van
voorkeurstermen in equivalente termen in de doeltalen Duits, Frans en Nederlands. Alle vier de
talen hebben dezelfde status, dat wil zeggen elke voorkeursterm in een taal heeft een
voorkeursterm in elk van de andere talen. Voor niet-voorkeurstermen zijn geen directe
equivalenten.
De internationale norm ISO 2788: Documentation - Guidelines for the establishment and
development of monolingual thesauri (1986) and the International Standard ISO 5964:
Documentation - Guidelines for the establishment and development for multilingual thesauri
(1985) zijn toegepast bij de samenstelling van de thesaurus.
De thesaurus heeft een platte hiërarchie, met een aantal poly-hiërarchische tendensen. Dit houdt
in dat er voor de meeste voorkeurstermen slechts één generieke term wordt gegeven, maar voor
een aantal voorkeurstermen meerdere generieke termen. Dit is echter alleen het geval als de
samenstellers het absoluut noodzakelijk achtten om voor zoekdoeleinden een term onder
meerdere hoofdonderwerpen op te nemen.
Deze meertalige thesaurus is gratis verkrijgbaar bij IUHPE/EURO en bij de Europese Commissie,
DG V/F/3. Een digitale versie zal te zijner tijd raadpleegbaar zijn via de IUHPE/EURO Web-site
(http://www.nigz.nl).
-7-OPBOUWPROCES
Er werden vier taalgroepen samengesteld, elk bestaande uit een taaicoördinator, ondersteund
door een of twee terminologiedeskundigen. De taalcoördinatoren vormden het Management
Commitee, dat verantwoordelijk was voor de samenstelling van de thesaurus (er was geen
taaicoördinator voor de Franse taal). Eerst werd door bepaling van de macro-structuur het bereik
van de thesaurus vastgesteld. Elke taalgroep kreeg vervolgens een deel van de macro-structuur
toegekend om de begrippen te vinden die nodig waren voor beschrijving van de
hoofdonderwerpen op het gebied van gezondheidsvoorlichting en -bevordering en
patiëntenvoorlichting. Vervolgens besprak het Management Committee de voorgestelde
begrippen en stelde vast welke terminologie uiteindelijk in de brontaal moest worden
opgenomen. De taalgroepen bepaalden de equivalenten en de niet-voorkeurstermen in de
doeltalen.
In de laatste fase werden hiërarchische en associatieve verbanden opgebouwd en opmerkingen
geschreven met betrekking tot het gebruik van de voorkeurstermen.
MEDEWERKERS
De taalgroepen bestonden uit bibliothecarissen en informatiemanagers met als specialisatie
gezondheidsvoorlichting en -bevordering en terminologie:
De volgende personen hebben aan dit project meegewerkt:
Mw Hester Stroomer, Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie,
projectcoördinator
Mw Jolanda Oosterbeek, Nationaal Instituut voorg en
Ziektepreventie, waarnemend projectcoördinator
Voor de Engelse taalgroep:
Dhr Rodney Amis, Health Education Authority, taaicoördinator
Mw Margaret Forrest, Healthn Board for Scotland
Dhr Robert Gann, Help for Health Trust
Voor de Franse taalgroep:
Mw Guillemette Chevaillier, Banque de Données Santé Publique ENSP
Mw Maria-Antonia Bertrand Baschwitz, Unité d'Education pour la Santé.
Voor de Duitse taalgroep:
Mw Heidrun Zimmerman-Rüther, Bundeszentrale für gesundheitliche Aufklärung,
taaicoördinator
Mw Christiane Süverkrüp, Deutsche Zentralbibliothek für Medizin
Voor de Nederlandse taalgroep:
Mw Laura Dorst, Nederlands Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie,
taalcoordinator
Mw Maria van der Sommen, Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn
Mw Monique Vanormelingen, Vlaamst voor Gezondheidsbevordering.
-8